Samarqand makoni
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 114-b. — ziyouz.com
Samarqand makoni - sönggi paleolit davriga oid yodgorlik (mil. av. 40—12 ming yillik). Samarqand ş.da, unça katta bölmagan Çaşmasiyob soyining öng qirğoğida joylaşgan. 1939 y.da N. G. Xarlamov tomonidan oçilgan. Şundan söng turli yillar (1958 y.dan 1967 y.gaça)da D. N. Lev, M. J. Jöraqulov, B. X. Botirov, Yu. P. Xolyuşkin va V. A. Xolyuşkina kabi tadqiqotçilar tomonidan örganilgan. Sönggi paleolitga oid 3 ta — yuqori, örta va quyi madaniy qatlamlar aniqlangan. Tadqikotlar natijasida 6 mingdan ziyod hayvon suyaklari, juda köplab toş qurollar topilgan. Bu topilmalar aholining, asosan, ovçilik b-n şuğullanganligidan dalolat beradi. Nayza öq uçlari, asosan, toş va suyakdan, qisman yoğoçdan işlangan. Sm. jamoasi xöjaligida yogoç va suyakni qayta işlaş hamda toş kurollar tayyorlaş muhim ahamiyatga ega bölgan. Toş, suyak va çiğanoqdan takinçoqlar yasaşgan. Makonda hunarmandçilik b-n şuğullaniş uçun maxsus maydon bölgan. Toş qurollar yasaş uçun xom aşyo Çöponotadan keltirilgan. Işlab çiqaruvçi kuçlarning asosi bölgan mehnat qurollari astasekinlik b-n takomillaşib borgan. Makondagi har uçala qatlamdan topilgan topilmalar şundan dalolat beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САМАРҚАНД МАКОНИ - сўнгги палеолит даврига оид ёдгорлик (мил. ав. 40—12 минг йиллик). Самарқанд ш.да, унча катта бўлмаган Чашмасиёб сойининг ўнг қирғоғида жойлашган. 1939 й.да Н. Г. Харламов томонидан очилган. Шундан сўнг турли йиллар (1958 й.дан 1967 й.гача)да Д. Н. Лев, М. Ж. Жўрақулов, Б. X. Ботиров, Ю. П. Холюшкин ва В. А. Холюшкина каби тадқиқотчилар томонидан ўрганилган. Сўнгги палеолитга оид 3 та — юқори, ўрта ва қуйи маданий қатламлар аниқланган. Тадқикотлар натижасида 6 мингдан зиёд ҳайвон суяклари, жуда кўплаб тош қуроллар топилган. Бу топилмалар аҳолининг, асосан, овчилик б-н шуғулланганлигидан далолат беради. Найза ўқ учлари, асосан, тош ва суякдан, қисман ёғочдан ишланган. См. жамоаси хўжалигида ёгоч ва суякни қайта ишлаш ҳамда тош куроллар тайёрлаш муҳим аҳамиятга эга бўлган. Тош, суяк ва чиғаноқдан такинчоқлар ясашган. Маконда ҳунармандчилик б-н шуғулланиш учун махсус майдон бўлган. Тош қуроллар ясаш учун хом ашё Чўпонотадан келтирилган. Ишлаб чиқарувчи кучларнинг асоси бўлган меҳнат қуроллари астасекинлик б-н такомиллашиб борган. Макондаги ҳар учала қатламдан топилган топилмалар шундан далолат беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.