Samarqand makoni
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Samarqand makoni — Samarqand şahri hududida joylaşgan, sönggi paleolit davriga oid arxeologik yodgorlik. ÖzME'ga köra, makon miloddan avvalgi 40—12 ming yilliklarga mansub bölib, Çaşmasiyob soyining öng qirğoğida joylaşgan. U Örta Osiyoda sönggi paleolit davri odamlarining turmuşi va xöjaligini örganişda muhim manba hisoblanadi.
Kaşf etiliş va örganiliş tarixi
13Makonni 1939-yilda N. G. Xarlamov aniqlagan. ÖzME ma'lumotiga köra, keyinçalik, ayniqsa 1958—1967-yillarda, yodgorlikni D. N. Lev, M. J. Jöraqulov, B. X. Botirov, Yu. P. Xolyuşkin va V. A. Xolyuşkina kabi tadqiqotçilar örgangan. Qazişlar natijasida sönggi paleolitga tegişli uçta — quyi, örta va yuqori madaniy qatlam ajratilgan. Bu qatlamlar makonda odamlar uzoq vaqt davomida, turli bosqiçlarda yaşaganini körsatadi.
Topilmalar
13ÖzME'ga köra, makondan 6 mingdan ortiq hayvon suyagi va juda köp toş qurollar topilgan. Bu topilmalar bu yerdagi aholining asosiy maşğuloti ovçilik bölganidan dalolat beradi. Nayzalarning uçlari asosan toş va suyakdan, qisman yoğoçdan yasalgan. Jamoa xöjaligida yoğoç va suyakka işlov beriş hamda toş qurollar tayyorlaş muhim örin tutgan. Makonda hunarmandçilik uçun ajratilgan maxsus maydon ham aniqlangan.
Qadimgi aholi toş, suyak va çiğanoqdan taqinçoqlar yasagan. ÖzME'ga köra, toş qurollar uçun xom aşyo Çöponota tepaligidan keltirilgan. Uçala qatlamdan çiqqan buyumlarni soliştiriş mehnat qurollari asta-sekin takomillaşib borganini körsatadi.
Ahamiyati
13Sönggi paleolit — toş asrining qadimgi bosqiçi (paleolit)ning oxirgi davri; bu davrda zamonaviy qiyofadagi odamlar keng tarqalgan, toş va suyakdan murakkab qurollar yasaş rivojlangan, keyin esa uning örnini mezolit (örta toş asri) egallagan. ÖzME körsatgan sanalar ham makonning aynan şu uzoq davr mobaynida foydalanilganini körsatadi. Samarqand makoni şu davrga oid Özbekiston hududidagi yirik yodgorliklardan biri sifatida ovçi jamoalarning xöjaligi, qurol yasaş texnikasi va bezak buyumlari haqida qimmatli ma'lumot beradi. Makonning şahar markazida joylaşgani Samarqand hududida odamlar juda qadim zamonlardan yaşab kelganini ham tasdiqlaydi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Samarqand makoni // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/2869 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASamarqand makoni. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/2869
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/2869
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 7-jild, 114-b.manbaa.uz · ÖzME, 7-jild, 114-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.