San'atşunoslik instituti
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 168–169-b. — ziyouz.com
San'atşunoslik instituti SAN'ATŞUNOSLIK INSTITUTI, Özbekiston BAning San'atşunoslik ilmiy tadqiqot instituti — özbek milliy san'ati nazariy va amaliy masalalari b-n şuğullanuvçi ilmiy markaz. 1928 y.da Samarqand ş.da Özbekiston musiqa va xoreografiya i.t. instituti nomi b-n taşkil qilingan. 1932 y. Toşkent ş.ga köçirilgan. Madaniyat ministrligi (194357 va 196397), Özbekiston FA (1957—63) qoşida bölgan; 1997 y.dan Özbekiston BA tarkibida. S.i.da tasviriy san'at, amaliy san'at, musiqa tarixi, folklor va zamonaviy musiqa, teatr va xoreografiya, me'morlik, kino va televideniye, madaniyatşunoslik, san'at va me'morlik tarixi, Özbekiston san'atşunoslik ekspeditsiyasi bölimlari, qad. yodgorliklarni restavratsiya qiliş, fotokino, ovoz yoziş lab.lari, ixtisoslaşgan kutubxona bor. Int körgazma töplamida arxeologik kazilmalar jarayonida topilgan muhim aşyoviy manbalar xazinasi, valik va magnit tasmalariga yozib olingan nodir va noyob xalq musiqa ijodiyoti namunalari, san'atşunoslik i.t.larining asl qölyozmalari, fotomateriallari va arxiv materiallari saqlanadi. 1978 y.dan nomzodlik va 1992 y.dan drlik dissertatsiyalari himoyasi huquqiga ega Ixtisoslaşgan kengaş faoliyat körsatadi.
S.i.da özbek milliy san'ati — tasviriy va amaliy bezak san'atining nazariy uslubiy jihatlari, musiqiy meros va zamonaviy ijodiyot, an'anaviy va zamonaviy teatr muammolari, kadimşunoslik topilmalari, madaniyatşunoslik va b. masalalar böyiça i.t. işlari olib boriladi. Ilmiy tuplamlar naşr etiladi. Int 1989 y.dan Yaponiyaning Soka un-ti b-n ilmiy hamkorlik örnatgan, Yaponiyaning Ipak yöli in-ti b-n Kuşan davriga oid Dalvarzintepa madaniy yodgorligida, yapon va rus arxeolog olimlari b-n hamkorlikda Kampirtepa xarobalarida qazilma işlari olib borilmoqda. 2002 y.dan YUNESKOning folklor va an'anaviy madaniyatni örganiş mintaqaviy markazi tuzilib, Boysun majmuaviy ekspeditsiyasi öz işini boşlagan.
In-tda san'atşunoslik taraqqiyotiga ulkan hissa qöşgan olimlardan G. A. Pugaçenkova, L. I. Rempel, M. S. Bulatov, I. Rajabov (q. Rajabiylar), M. K. Rahimov, T. S. Vizgo, L. Yu. Mankovskaya, D. A. Faxretdinova, S. Mahkamova, A. Umarov va b. işlagan; M. Razmenov, M. Krdirov, P. Zohidov, E. V. Rtveladze, R. Toqtoş, T. Ğafurbekov, F. Karomatov (Karomatli), J. Teşaboyev, A. Hakimov, R. Abdullayev, B. Turğunov va b. ijodiy faoliyat körsatmoqda.
Davlat Mullajonov.
Q.: Rajabiylar
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САНЪАТШУНОСЛИК ИНСТИТУТИ, Ўзбекистон БАнинг Санъатшунослик илмий тадқиқот институти — ўзбек миллий санъати назарий ва амалий масалалари б-н шуғулланувчи илмий марказ. 1928 й.да Самарқанд ш.да Ўзбекистон мусиқа ва хореография и.т. институти номи б-н ташкил қилинган. 1932 й. Тошкент ш.га кўчирилган. Маданият министрлиги (194357 ва 196397), Ўзбекистон ФА (1957—63) қошида бўлган; 1997 й.дан Ўзбекистон БА таркибида. С.и.да тасвирий санъат, амалий санъат, мусиқа тарихи, фольклор ва замонавий мусиқа, театр ва хореография, меъморлик, кино ва телевидение, маданиятшунослик, санъат ва меъморлик тарихи, Ўзбекистон санъатшунослик экспедицияси бўлимлари, қад. ёдгорликларни реставрация қилиш, фотокино, овоз ёзиш лаб.лари, ихтисослашган кутубхона бор. Инт кўргазма тўпламида археологик казилмалар жараёнида топилган муҳим ашёвий манбалар хазинаси, валик ва магнит тасмаларига ёзиб олинган нодир ва ноёб халқ мусиқа ижодиёти намуналари, санъатшунослик и.т.ларининг асл қўлёзмалари, фотоматериаллари ва архив материаллари сақланади. 1978 й.дан номзодлик ва 1992 й.дан дрлик диссертациялари ҳимояси ҳуқуқига эга Ихтисослашган кенгаш фаолият кўрсатади.
С.и.да ўзбек миллий санъати — тасвирий ва амалий безак санъатининг назарий услубий жиҳатлари, мусиқий мерос ва замонавий ижодиёт, анъанавий ва замонавий театр муаммолари, кадимшунослик топилмалари, маданиятшунослик ва б. масалалар бўйича и.т. ишлари олиб борилади. Илмий тупламлар нашр этилади. Инт 1989 й.дан Япониянинг Сока ун-ти б-н илмий ҳамкорлик ўрнатган, Япониянинг Ипак йўли ин-ти б-н Кушан даврига оид Далварзинтепа маданий ёдгорлигида, япон ва рус археолог олимлари б-н ҳамкорликда Кампиртепа харобаларида қазилма ишлари олиб борилмоқда. 2002 й.дан ЮНЕСКОнинг фольклор ва анъанавий маданиятни ўрганиш минтақавий маркази тузилиб, Бойсун мажмуавий экспедицияси ўз ишини бошлаган.
Ин-тда санъатшунослик тараққиётига улкан ҳисса қўшган олимлардан Г. А. Пугаченкова, Л. И. Ремпель, М. С. Булатов, И. Ражабов (қ. Ражабийлар), М. К. Раҳимов, Т. С. Визго, Л. Ю. Маньковская, Д. А. Фахретдинова, С. Маҳкамова, А. Умаров ва б. ишлаган; М. Разменов, М. Крдиров, П. Зоҳидов, Э. В. Ртвеладзе, Р. Тоқтош, Т. Ғафурбеков, Ф. Кароматов (Кароматли), Ж. Тешабоев, А. Ҳакимов, Р. Абдуллаев, Б. Турғунов ва б. ижодий фаолият кўрсатмоқда.
Давлат Муллажонов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.