Saylov
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 46-b. — ziyouz.com
Saylov — ovoz beriş orqali davlat organlari, mahalliy özini özi boşqariş organlari va b. tuzilmalarni taşkil etiş vositasi. Fuqarolarning öz saylov huquqini amalga oşirişi — ularning davlatni boşqarişda iştirok etişining eng muhim şakllaridan biri. S. ötkaziş tartibi va qoidalari, odatda, qar bir davlatning konstitutsiyasi va b. konstitutsiyaviyhuquqiy hujjatlarda belgilanadi. S. turli körinişda böladi. Unda aholi qatnaşişi yoki ularning vakillarigina iştirok etişi mumkin. S. oçiq yoki yaşirin ovoz beriş yöli b-n ötkaziladi. Qaysi organ saylanayotganligiga qarab parlamentga yoki prezidentlikka S, parlamentning umumiy yoki bir qismi uçun S ötkazilişiga qarab yalpi yoki qisman S. bölişi mumkin. Hududiga qarab umumdavlat yoki mahalliy; ötkaziliş vaqtiga qarab navbatdagi yoki muddatdan oldingi; bir partiyali, köp partiyali yoki partiyasiz; muqobillik asosida va nomuqobil (agar yagona nomzod körsatilsa); töğri yoki köp bosqiçli; asosiy yoki qöşimça S. ötkazilişi mumkin.
Özbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga binoan, mamlakat Prezident saylovi, ÖzR Oliy Majlisining Qonunçilik palatasiga hamda Qoraqalpoğiston Respublikasi Jöqorği Kengesiga, viloyatlar, tumanlar, şaharlar davlat hokimiyati vakillik organlariga S. tegişliça ularning konstitutsiyaviy vakolat muddati tugaydigan yilda — dekabr oyi 3-ön kunligining 1-yakşanbasida ötkaziladi. S.lar umumiy, teng, töğridantöğri S huquqi asosida yaşirin ovoz beriş yöli b-n ötkaziladi (yana q. Saylov şizimi, Saylov huquqi).
Q.: Saylov huquqi
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САЙЛОВ — овоз бериш орқали давлат органлари, маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органлари ва б. тузилмаларни ташкил этиш воситаси. Фуқароларнинг ўз сайлов ҳуқуқини амалга ошириши — уларнинг давлатни бошқаришда иштирок этишининг энг муҳим шаклларидан бири. С. ўтказиш тартиби ва қоидалари, одатда, қар бир давлатнинг конституцияси ва б. конституциявийҳуқуқий ҳужжатларда белгиланади. С. турли кўринишда бўлади. Унда аҳоли қатнашиши ёки уларнинг вакилларигина иштирок этиши мумкин. С. очиқ ёки яширин овоз бериш йўли б-н ўтказилади. Қайси орган сайланаётганлигига қараб парламентга ёки президентликка С, парламентнинг умумий ёки бир қисми учун С ўтказилишига қараб ялпи ёки қисман С. бўлиши мумкин. Ҳудудига қараб умумдавлат ёки маҳаллий; ўтказилиш вақтига қараб навбатдаги ёки муддатдан олдинги; бир партияли, кўп партияли ёки партиясиз; муқобиллик асосида ва номуқобил (агар ягона номзод кўрсатилса); тўғри ёки кўп босқичли; асосий ёки қўшимча С. ўтказилиши мумкин.
Ўзбекистон Республикасининг Конституциясига биноан, мамлакат Президент сайлови, ЎзР Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасига ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесига, вилоятлар, туманлар, шаҳарлар давлат ҳокимияти вакиллик органларига С. тегишлича уларнинг конституциявий ваколат муддати тугайдиган йилда — декабрь ойи 3-ўн кунлигининг 1-якшанбасида ўтказилади. С.лар умумий, тенг, тўғридантўғри С ҳуқуқи асосида яширин овоз бериш йўли б-н ўтказилади (яна қ. Сайлов шизими, Сайлов ҳуқуқи).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.