Sezgi organlari
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 262-b. — ziyouz.com
Sezgi organlari - organizmga ta'sir qilayotgan taşqi ta'sirotlarni qabul qiliş va idrok etişni ta'minlaydigan ixtisoslaşgan periferik tuzilmalar. Ular organizm taşki va içki muhitdan oladigan turli qözğalişlarni qabul qilib, bu hakdagi informatsiyani markaziy nerv sistemasiga uzatadi. So. organizmning atrof muhitga yanada moslaşişiga imkon beradi. Öta ixtisoslaşgan qözğaluvçanlik tufayli So. faqat ma'lum turdagi ta'sirotning idrok etilişini ta'minlaydi. Odamda köriş organlari, eşitiş organlari, hid biliş organlari, maza biliş, tuyğu organlari farq qilinadi. So. tarkibiga retseptorlar ta'sirlanganda qözğalişga qobiliyatli sezgir nerv tolalarining uçi hisoblangan spetsifik nerv tuzilmalari kiradi. Har qanday sezgi organi faqat analizatorlarning periferik bölimi hisoblanadi (yana q. Sezgi).
Q.: Sezgi
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СЕЗГИ ОРГАНЛАРИ - организмга таъсир қилаётган ташқи таъсиротларни қабул қилиш ва идрок этишни таъминлайдиган ихтисослашган периферик тузилмалар. Улар организм ташки ва ички муҳитдан оладиган турли қўзғалишларни қабул қилиб, бу ҳакдаги информацияни марказий нерв системасига узатади. Со. организмнинг атроф муҳитга янада мослашишига имкон беради. Ўта ихтисослашган қўзғалувчанлик туфайли Со. фақат маълум турдаги таъсиротнинг идрок этилишини таъминлайди. Одамда кўриш органлари, эшитиш органлари, ҳид билиш органлари, маза билиш, туйғу органлари фарқ қилинади. Со. таркибига рецепторлар таъсирланганда қўзғалишга қобилиятли сезгир нерв толаларининг учи ҳисобланган специфик нерв тузилмалари киради. Ҳар қандай сезги органи фақат анализаторларнинг периферик бўлими ҳисобланади (яна қ. Сезги).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.