Şerali Jörayev
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 233-b. — ziyouz.com
Jörayev Şerali (1947.3.9, Asaka tumani) — xonanda. Özbekiston xalq artisti (1987). Toşkent teatr va rassomlik san'ati in-tini tugatgan (1972). Özbek davlat estradasi (1972—73), «Şodlik» aşula va raqs ansambli (1972—79), Andijon viloyati filarmoniyasi (1979—86), Özbek davlat filarmoniyasi (1986—96), «Özbeknavo» birlaşmasi (1999 y.dan) da yakkaxon xonanda. Tabiatan şirali ovozga ega. Ijro uslubi monologik, dramatik iztiroblarga asoslangan. Uning ijrosidagi qöşiqlar xalqçilligi, muşohadali, falsafiy mazmunga boyligi, benazir jozibasi va teran insoniy dardliligi b-n ajralib turadi. J. repertuari köp qirrali va rang-barang. Qöşiqlari asosini Şarq mumtoz (Navoiy, Bobur, Şeroziy, Hofiz, Maşrab, Ogahiy va b.) va zamonaviy (E. Vohidov, A. Oripov va b.) şoirlarning şe'rlari taşkil etadi. Kupgina qöşiqlari kuyini J. özi yaratadi (jumladan: «Birinçi muhabbatim», «Özbegim», «Karvon», «Aççiq haqiqat», «Yaralgan», «Oşiqlar sardori», «Inson qasidasi», «Oşiq böling» va h. k.). Ba'zi qöşiqlarining matnini ham özi yozgan: «Bobo Dehqon», «Zamon», «Qaraşlarga», «Ona Turkiston», «Sohibqiron», «Döst bölsang, yonimda tur», «Qayon ketmokdasiz?». 1992 y.da Özteleradiokompaniyasi J. ijodiga bağişlangan «Bir uluğ el bor jahonda» film-esse yaratgan. Yevropa, Osiyo mamlakatlarida gastrolda bölgan. Özbekiston Respublikasi Oliy Kengaşi deputati (1990—95). Alişer Navoiy nomidagi Özbekiston Respublikasi Davlat mukofoti laureati (1991).
As: Bola dunyoni tebratar, T., 1988; San'atim (naşrga tayyorlovçi S. Sayyid), T., 2000.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖЎРАЕВ Шерали (1947.3.9, Асака тумани) — хонанда. Ўзбекистон халқ артисти (1987). Тошкент театр ва рассомлик санъати ин-тини тугатган (1972). Ўзбек давлат эстрадаси (1972—73), «Шодлик» ашула ва рақс ансамбли (1972—79), Андижон вилояти филармонияси (1979—86), Ўзбек давлат филармонияси (1986—96), «Ўзбекнаво» бирлашмаси (1999 й.дан) да яккахон хонанда. Табиатан ширали овозга эга. Ижро услуби монологик, драматик изтиробларга асосланган. Унинг ижросидаги қўшиқлар халқчиллиги, мушоҳадали, фалсафий мазмунга бойлиги, беназир жозибаси ва теран инсоний дардлилиги б-н ажралиб туради. Ж. репертуари кўп қиррали ва ранг-баранг. Қўшиқлари асосини Шарқ мумтоз (Навоий, Бобур, Шерозий, Ҳофиз, Машраб, Огаҳий ва б.) ва замонавий (Э. Воҳидов, А. Орипов ва б.) шоирларнинг шеърлари ташкил этади. Купгина қўшиқлари куйини Ж. ўзи яратади (жумладан: «Биринчи муҳаббатим», «Ўзбегим», «Карвон», «Аччиқ ҳақиқат», «Яралган», «Ошиқлар сардори», «Инсон қасидаси», «Ошиқ бўлинг» ва ҳ. к.). Баъзи қўшиқларининг матнини ҳам ўзи ёзган: «Бобо Деҳқон», «Замон», «Қарашларга», «Она Туркистон», «Соҳибқирон», «Дўст бўлсанг, ёнимда тур», «Қаён кетмокдасиз?». 1992 й.да Ўзтелерадиокомпанияси Ж. ижодига бағишланган «Бир улуғ эл бор жаҳонда» фильм-эссе яратган. Европа, Осиё мамлакатларида гастролда бўлган. Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгаши депутати (1990—95). Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Республикаси Давлат мукофоти лауреати (1991).
Ас: Бола дунёни тебратар, Т., 1988; Санъатим (нашрга тайёрловчи С. Саййид), Т., 2000.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.