Şofirkon

Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 205-b. — ziyouz.com

Şofirkon — Buxoro viloyati Şofirkon tumaniyaagi şahar (1995 yildan), tuman markazi (1926 yildan). Viloyat markazi (Buxoro)dan 40 km. Yaqin t.y. stansiyasi — Qiziltepa (32 km). Aholisi 17 ming kişi (2004), asosan, özbeklar, şuningdek, tojik, qozoq, tatar, rus, ukrain va boşqalar millat vakillari ham yaşaydi.

Ş. Özbekistonning qadimiy şaharlaridan biri. Narşaxiyning «Buxoro tarixi» asarida yozilişiça , şahar nomi «Şopurkom», ya'ni Şopur qazdirgan ariq (kanal) sözlaridan kelib çiqqan. Keyinroq ariq yonida vujudga kelgan qal'a ham «Şopurkom» deb atalgan deyiladi. Ş.da örta asrlarda savdo va hunarmandçilik rivoj topgan. Ş. haqida ayrim ma'lumotlar Mahmud ibn Valining «Bahr alasror» («Geografiya») (17-asr) asarida ham keltirilgan. Ayniyning yozişiça, 19-asr oxirlari va 20- asr boşlarida Ş. va uning atrofidagi qişloqlarni bir neça marta qum bosgan.

Ş.da vino z-di, gilam töqiş f-kasi, Buxoro pillakaşlik f-kasi filiali va boşqalar sanoat korxonalari, 4 quriliş taşkiloti, bosmaxona, dehqon bozori, novvoyxona, avtovokzal, mehmonxona, aloqa bölimi, turli banklar bölimlari, 100 dan ortiq savdo, jamoat ovqatlaniş va maişiy xizmat körsatiş şoxobçalari mavjud. 3 umumiy ta'lim maktabi, iqtidorli bolalar internat maktabi, bolalar va ösmirlar sport maktabi, Muxtor Aşrafiy nomidagi san'at maktabi, 3 kasb-hunar kolleji (q.x., maişiy xizmat körsatiş, iqtisodiyot kollejlari) bor. 9 kutubxona, madaniyat uyi, madaniyat va istirohat boği, «Xotira» yodgorligi, stadion, 10 dan ortiq sport maydonçalari, 5 sport zali mavjud. Markaziy tuman kasalxonasi, 4 poliklinika, 10 dorixona aholiga xizmat körsatadi.

Ad. Narşaxiy, Buxoro tarixi, T., 1966; Maxmud ibn Vali, More tayn otnositelno doblestey blagorodnix (Geografiya), T., 1977; Buxoro Şarqdurdonasi, T., 1997.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ШОФИРКОН — Бухоро вилояти Шофиркон туманияаги шаҳар (1995 йилдан), туман маркази (1926 йилдан). Вилоят маркази (Бухоро)дан 40 км. Яқин т.й. станцияси — Қизилтепа (32 км). Аҳолиси 17 минг киши (2004), асосан, ўзбеклар, шунингдек, тожик, қозоқ, татар, рус, украин ва бошқалар миллат вакиллари ҳам яшайди.

Ш. Ўзбекистоннинг қадимий шаҳарларидан бири. Наршахийнинг «Бухоро тарихи» асарида ёзилишича , шаҳар номи «Шопурком», яъни Шопур қаздирган ариқ (канал) сўзларидан келиб чиққан. Кейинроқ ариқ ёнида вужудга келган қалъа ҳам «Шопурком» деб аталган дейилади. Ш.да ўрта асрларда савдо ва ҳунармандчилик ривож топган. Ш. ҳақида айрим маълумотлар Маҳмуд ибн Валининг «Баҳр аласрор» («География») (17-аср) асарида ҳам келтирилган. Айнийнинг ёзишича, 19-аср охирлари ва 20- аср бошларида Ш. ва унинг атрофидаги қишлоқларни бир неча марта қум босган.

Ш.да вино з-ди, гилам тўқиш ф-каси, Бухоро пиллакашлик ф-каси филиали ва бошқалар саноат корхоналари, 4 қурилиш ташкилоти, босмахона, деҳқон бозори, новвойхона, автовокзал, меҳмонхона, алоқа бўлими, турли банклар бўлимлари, 100 дан ортиқ савдо, жамоат овқатланиш ва маиший хизмат кўрсатиш шохобчалари мавжуд. 3 умумий таълим мактаби, иқтидорли болалар интернат мактаби, болалар ва ўсмирлар спорт мактаби, Мухтор Ашрафий номидаги санъат мактаби, 3 касб-ҳунар коллежи (қ.х., маиший хизмат кўрсатиш, иқтисодиёт коллежлари) бор. 9 кутубхона, маданият уйи, маданият ва истироҳат боғи, «Хотира» ёдгорлиги, стадион, 10 дан ортиқ спорт майдончалари, 5 спорт зали мавжуд. Марказий туман касалхонаси, 4 поликлиника, 10 дорихона аҳолига хизмат кўрсатади.

Ад. Наршахий, Бухоро тарихи, Т., 1966; Махмуд ибн Вали, Море тайн относительно доблестей благородных (География), Т., 1977; Бухоро Шарқдурдонаси, Т., 1997.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.