Signal
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 337-b. — ziyouz.com
Signal (lot. signum — belgi) — 1) axborot, ma'lumot va b.ni muayyan masofaga uzatiş uçun işlatiladigan şartli belgi. Mexanik, issiqlik, yoruğlik (mas, sfetofor Si), elektr, elektromagnit, tovuş va b. turlari böladi. «S.» tuşunçasi kibernetika fanida aniq ifodalab berildi. Şunga köra, aniq bir hodisa töğrisidagi axborotni eltuvçi S. 4 tarkibiy qism birligidan iborat. Bular: S.ning fizik vositasi (eltuvçisi), S.ni ifodalaş şakli (sintaksis); interpretatsiya mazmuni (semantika); ayni bir S.ga har xil ma'no beriş qoidalari (pragmatika). S.larni özgartiriş va uzatişga oid umumiy qonuniyatlarni informatsiya nazariyasi örganadi; 2) geodeziyaaa triangulyatsiya punktlarida örganiladigan yogoç yoki metall belgi (minora). Bir minoradagi S. ikkinçisidan körinib turişi kerak. Joylarda burçak ölçaş paytida teodolitni örnatiş va b. geodezik ölçaş işlari uçun qöllanadi (yana q. Geodezik punkt).
Q.: Geodezik punkt
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СИГНАЛ (лот. signum — белги) — 1) ахборот, маълумот ва б.ни муайян масофага узатиш учун ишлатиладиган шартли белги. Механик, иссиқлик, ёруғлик (мас, сфетофор Си), электр, электромагнит, товуш ва б. турлари бўлади. «С.» тушунчаси кибернетика фанида аниқ ифодалаб берилди. Шунга кўра, аниқ бир ҳодиса тўғрисидаги ахборотни элтувчи С. 4 таркибий қисм бирлигидан иборат. Булар: С.нинг физик воситаси (элтувчиси), С.ни ифодалаш шакли (синтаксис); интерпретация мазмуни (семантика); айни бир С.га ҳар хил маъно бериш қоидалари (прагматика). С.ларни ўзгартириш ва узатишга оид умумий қонуниятларни информация назарияси ўрганади; 2) геодезияаа триангуляция пунктларида ўрганиладиган ёгоч ёки металл белги (минора). Бир минорадаги С. иккинчисидан кўриниб туриши керак. Жойларда бурчак ўлчаш пайтида теодолитни ўрнатиш ва б. геодезик ўлчаш ишлари учун қўлланади (яна қ. Геодезик пункт).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.