Sinxrofazotron
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 396-b. — ziyouz.com
Sinxrofazotron (yun. synchronos — bir vaqtdagi va fazotron), protonlar sinxrotron i — özgarmas radiusli orbita böyiça harakatlanuvçi protonlarning siklik rezonans tezlatkiçi. S.ning vakuum kamerasi halqasimon, uning magnit tizimi halqa böylab köyilgan 4 yoki undan ortiq magnit seksiyalardan iborat. Tezlatilayotgan protonlar S.ga kiritilişidan oldin maxsus tezlatkiçlarda 50—100 mln. eV gaça tezlatib olinadi, çunki şu energiyada protonlarning tezligi nisbatan tez usadi. Bunday energiyagaça tezlatib beruvçi tezlatkiçlar injektorlar deb ataladi. Köpinça, injektorlar sifatida çizikli rezonans tezlatkiçlardan foydalaniladi. S.lar kuçeiz va kuçli fokuslaş asosida işlaydi. Hozirgi S.lar faqat kuçli fokuslaş asosida işlaydi. S.da tezlatiladigan protonlarning maksimal energiyasi 500 GeV gaça (q. Tezlatkiçlar).
Q.: Tezlatkiçlar
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СИНХРОФАЗОТРОН (юн. synchronos — бир вақтдаги ва фазотрон), протонлар синхротрон и — ўзгармас радиусли орбита бўйича ҳаракатланувчи протонларнинг циклик резонанс тезлаткичи. С.нинг вакуум камераси ҳалқасимон, унинг магнит тизими ҳалқа бўйлаб кўйилган 4 ёки ундан ортиқ магнит секциялардан иборат. Тезлатилаётган протонлар С.га киритилишидан олдин махсус тезлаткичларда 50—100 млн. эВ гача тезлатиб олинади, чунки шу энергияда протонларнинг тезлиги нисбатан тез усади. Бундай энергиягача тезлатиб берувчи тезлаткичлар инжекторлар деб аталади. Кўпинча, инжекторлар сифатида чизикли резонанс тезлаткичлардан фойдаланилади. С.лар кучеиз ва кучли фокуслаш асосида ишлайди. Ҳозирги С.лар фақат кучли фокуслаш асосида ишлайди. С.да тезлатиладиган протонларнинг максимал энергияси 500 ГэВ гача (қ. Тезлаткичлар).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.