Spitamen
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 570-b. — ziyouz.com
Spitamen (yun. — Spitamenes, suğdça — Spitamana) (?—mil. av. 328) — Sutdiyonada vatan ozodligi yölida Aleksandr (Iskandar)ga qarşi kötarilgan xalq qözğoloni (q. Spitamen qözyuloni) rahbari. Yozuvçi V. V. Yanningyozişiça, S.ning onasi — suğd, otasi — sak qabilasiga mansub aslzoda xonadondan bölgan. S. yoşligida abjir, çaqqon yigit bölib ösgan. Otda çopiş, kamon otiş, qiliçbozlikda unga heç kim tenglaşa olmagan. S. dastlab Doro III ning, söngra Bessning laşkarboşilaridan, yaqin safdoşlaridan bölgan. Bess ölimidan söng, yunonmakedon istiloçilariga qarşi 3 y. davomida mardona karşilik körsatgan. Arriannmng yozişiça, qözğolonçilarga qöşilgan köçmançi massaget kabilalari rahbarlari Aleksandrning çöl içkarisiga yuriş qilişidan xavotirlanib S.ni öldirib, boşini Aleksandrga yuborganlar. S.ning kizi Apana Salavk I ga berilgan, bu nikohdan salavkiylarning maşhur hukmdori Antiox tuğilgan. S.ning nomi asrlar oşa yaşab mardlik va jasorat timsoli sifatida avlodlarga ruhiy madad berib kelgan. S. haqida köplab badiiy (V. Yanning «Qörğon uzra olovlar», Ya. Ilyosovning «Suğdiyona», M. Qoriyevning «Suğd qoploni» romanlari), tasviriy asarlar yaratilgan.
Ortiqboy Abdullayev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СПИТАМЕН (юн. — Spitamenes, суғдча — Спитамана) (?—мил. ав. 328) — Сутдиёнада ватан озодлиги йўлида Александр (Искандар)га қарши кўтарилган халқ қўзғолони (қ. Спитамен қўзюлони) раҳбари. Ёзувчи В. В. Яннингёзишича, С.нинг онаси — суғд, отаси — сак қабиласига мансуб аслзода хонадондан бўлган. С. ёшлигида абжир, чаққон йигит бўлиб ўсган. Отда чопиш, камон отиш, қиличбозликда унга ҳеч ким тенглаша олмаган. С. дастлаб Доро III нинг, сўнгра Бесснинг лашкарбошиларидан, яқин сафдошларидан бўлган. Бесс ўлимидан сўнг, юнонмакедон истилочиларига қарши 3 й. давомида мардона каршилик кўрсатган. Аррианнмнг ёзишича, қўзғолончиларга қўшилган кўчманчи массагет кабилалари раҳбарлари Александрнинг чўл ичкарисига юриш қилишидан хавотирланиб С.ни ўлдириб, бошини Александрга юборганлар. С.нинг кизи Апана Салавк I га берилган, бу никоҳдан салавкийларнинг машҳур ҳукмдори Антиох туғилган. С.нинг номи асрлар оша яшаб мардлик ва жасорат тимсоли сифатида авлодларга руҳий мадад бериб келган. С. ҳақида кўплаб бадиий (В. Яннинг «Қўрғон узра оловлар», Я. Илёсовнинг «Суғдиёна», М. Қориевнинг «Суғд қоплони» романлари), тасвирий асарлар яратилган.
Ортиқбой Абдуллаев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.