Sporofit
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 575–576-b. — ziyouz.com
Sporofit (spora(lar) va ... fit) — rivojlaniş davrida jinsiy va jinssiz nayeli gallanib turadigan ösimliklarning jinssiz nayeli; sporalar hosil qiladi. S. urğoçi va erkak gaploid jinsiy gametalar qöşilib hosil qilgan zigotadan ösib çiqadi. S.ning har bir hujayrasi zigota singari diploid xromosomali. Tuban ösimliklar (volvokssimonlar, ulotrikslar va b.) Si gaploid yoki diploid bölişi mumkin (qönğir, qizil va ba'zi yaşil suvötlar). S.da jinssiz köpayiş organi — sporangiylar şakllanadi. Sporangiylarda reduksion böliniş (q. Meyoz) orqali gaploid meyosporalar hosil böladi. Meyosporalardan gaploid jinsiy böğin gametofit şakllanadi. Ösimliklarning har xil guruhi hayot siklida S. bir xilda namoyon bölmaydi. Tuban ösimliklarning izomorf nayel almaşinuvida S. morfologik jihatdan gametofitdan farq qilmaydi (ayrim yaşil va qönğir suvötlar). Geteromorf nayel almaşinuvida S. tobe (monostrom, kutleriyev suvutlar) yoki ustunlik qilişi (sifonsimon va qönğir suvötlar) mumkin. Yuksak ösimliklar sikli geteromorf bölib, yusinsimonlardan boşqa barçasida S. ustunlik qiladi. Yösinsimonlarda S. gematofitning ustida hosil böladi va uning hisobidan oziklanadi.
Q.: Meyoz
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СПОРОФИТ (спора(лар) ва ... фит) — ривожланиш даврида жинсий ва жинссиз наели галланиб турадиган ўсимликларнинг жинссиз наели; споралар ҳосил қилади. С. урғочи ва эркак гаплоид жинсий гаметалар қўшилиб ҳосил қилган зиготадан ўсиб чиқади. С.нинг ҳар бир ҳужайраси зигота сингари диплоид хромосомали. Тубан ўсимликлар (вольвокссимонлар, улотрикслар ва б.) Си гаплоид ёки диплоид бўлиши мумкин (қўнғир, қизил ва баъзи яшил сувўтлар). С.да жинссиз кўпайиш органи — спорангийлар шаклланади. Спорангийларда редукцион бўлиниш (қ. Мейоз) орқали гаплоид мейоспоралар ҳосил бўлади. Мейоспоралардан гаплоид жинсий бўғин гаметофит шаклланади. Ўсимликларнинг ҳар хил гуруҳи ҳаёт циклида С. бир хилда намоён бўлмайди. Тубан ўсимликларнинг изоморф наел алмашинувида С. морфологик жиҳатдан гаметофитдан фарқ қилмайди (айрим яшил ва қўнғир сувўтлар). Гетероморф наел алмашинувида С. тобе (моностром, кутлериев сувутлар) ёки устунлик қилиши (сифонсимон ва қўнғир сувўтлар) мумкин. Юксак ўсимликлар цикли гетероморф бўлиб, йусинсимонлардан бошқа барчасида С. устунлик қилади. Йўсинсимонларда С. гематофитнинг устида ҳосил бўлади ва унинг ҳисобидан озикланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.