Sulfid rudalari

Sulfid rudalari — metallning oltingugurtli (sulfid yoki kolçedanlar), şuningdek, selenli, tellurli, mişyakli va surmali birikmalaridan tarkib toptan tabiiy mineral hosilalar. S.r.dan, asosan, Ni, Co, Cu, Zn, Pb, Mo, Bi, Sb va Hg olinadi. Sr. tarkibida sulfidlardan taşqari, nometall (kvars, kalsit ba'zan barit, slyuda) minerallar ham böladi. Tarkibidagi sulfidlar va b. minerallarning özaro nisbatiga köra, ya x l i t yoki massiv (sulfidi köproq) S.r. bilan tomirli yoki xolxol (nosulfid minerali köp) va kompleks (polimetall) S.r. böladi. Oddiy, yoki monometalli va kompleksli yoki tarkibida mis, rux, qörğoşin sulfidlari bölgan polimetall S.r. keng tarqalgan (q. Polimetall rudalar.); ularga mis, kobalt, nikel, surma va simob rudalari ham kiradi. Köpgina S.r.da Pt, Au, Ag, Cd, In, Se, Te aralaşma holida uçraydi. S.r. konlarining kupi endogen konlarga mansub bölib, ular orasida gidrotermal konlar ayniqsa köp. Ruda tanalari köpinça tomir, qatlam, linza, ştok va quvursimon yotqiziqlardan iborat; uzunligi va çuqurligi yuzlab m dan bir neça km ga yetadi. Ularda S.r. zaxirasi yuzlab mln. va hatto mlrd. t. ga, ruda tarkibidagi metall birikmalari esa 0,1%dan bir neça ön %ga yetadi. S.r. konlari Örta Osiyoda Qoramozor, Qizilqum, Çatqol, Turkiston toğlarida bor (ya na q. Kolçedanlar).