Telemexanika
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 240-b. — ziyouz.com
Telemexanika (tele... vo mexanika) — 1) axborot (signal) larni masofadan turib boşqariş va nazorat qiliş maqsadida ularni uzatiş xdmda qabul qiliş usullarini va texnika vositalarini işlab çiqiş bilan şuğullanadigan fan. T. fan va texnikaning axborotlarni masofadan turib uzatiş bilan boğliq bölgan boşqa sohalari (telefon, telegraf, televideniye va b.)dan axborotlarning juda anikligi (0,1%gaça), T. kurilmalarini avtomatlaştiriş darajasining yuqoriligi, axborotlarni işlab çiqişning markazlaştirilişi va b. omillar bilan farq qiladi. T.ning boşqariş va nazorat qiliş obyektlari — texnologik jarayonlar, maşinalar, qurilmalar, biologik tizimlar va b.; 2) axborotlarni kodlaş, ularni simli aloqa va radioaloqa kanallari böyiça uzatiş vositalarini işlab çiqiş, yaratiş va ulardan foydalaniş bilan şuğullanadigan texnika bölimi. T. tizimlarida axborotlar, odatda, bir aloqa kanali böyiça uzatiladi. T. vositalari gaz va neft quvurlari, atom elektr styalari, ba'zi kimyoviy korxonalar, avtomatik meteorologiya styalari va b.da teleölçaş va teleboşqariş uçun qöllanadi (q. Telemetriya, Telemexanika tizimi).
Q.: Telemetriya, Telemexanika tizimi
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕЛЕМЕХАНИКА (теле... во механика) — 1) ахборот (сигнал) ларни масофадан туриб бошқариш ва назорат қилиш мақсадида уларни узатиш хдмда қабул қилиш усулларини ва техника воситаларини ишлаб чиқиш билан шуғулланадиган фан. Т. фан ва техниканинг ахборотларни масофадан туриб узатиш билан боғлиқ бўлган бошқа соҳалари (телефон, телеграф, телевидение ва б.)дан ахборотларнинг жуда аниклиги (0,1%гача), Т. курилмаларини автоматлаштириш даражасининг юқорилиги, ахборотларни ишлаб чиқишнинг марказлаштирилиши ва б. омиллар билан фарқ қилади. Т.нинг бошқариш ва назорат қилиш объектлари — технологик жараёнлар, машиналар, қурилмалар, биологик тизимлар ва б.; 2) ахборотларни кодлаш, уларни симли алоқа ва радиоалоқа каналлари бўйича узатиш воситаларини ишлаб чиқиш, яратиш ва улардан фойдаланиш билан шуғулланадиган техника бўлими. Т. тизимларида ахборотлар, одатда, бир алоқа канали бўйича узатилади. Т. воситалари газ ва нефть қувурлари, атом электр стялари, баъзи кимёвий корхоналар, автоматик метеорология стялари ва б.да телеўлчаш ва телебошқариш учун қўлланади (қ. Телеметрия, Телемеханика тизими).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.