Titrimetrik analiz
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 420-b. — ziyouz.com
Titrimetrik analiz - aniqlanayotgan modda mikdorini şu modda bilan özaro reaksiyaga kirişiş uçun sarflangan reaktiv mikdoriga qarab anikdaşga asoslangan mikdoriy analiz usuli (yana q. Hajmiy analiz). T.a. da aniklaş uçun vazniy analizga karaganda kam vakt sarflanadi. Bundan taşqari, T.a.da kislotaasos, oksidlanişqaytariliş, kompleks hosil qiliş kabi kimyoviy reaksiyalarni ham aniklaş mumkin. T.a.ning barça anik,laş usullarida titrlaş ekvivalentlik nuqtasigaça, ya'ni standart titrlangan eritmaning mikdori reaksiya tenglamasiga muvofiq, modda mikdoriga qat'iy ekvivalent bölgan paytgaça ötkaziladi. Şu sababli titrlaş tugaganligini bildiruvçi indikatorlarning T.a. da ahamiyati muhim.
Aniklaş usuliga köra, töğri (bevosita), qoldikli, bilvosita va differensial T.a. farklanadi. Koldikdi usul aniklanadigan modda standart, titrlangan eritma bilan reaksiyaga kirişmaganda yoki reaksiyaga juda suyet kirişganda qöllanadi. Bilvosita usulda modda standart titrlangan eritma bilan bevosita reaksiyaga kirişmaganda amalga oşiriladi. Differensial usul bir vaqtda 2 moddani aniqlaşda qöllanadi.
Kimyoviy reaksiyalar jarayoniga qarab. T.a. kislotaasos, oksidlanişqaytariliş, kompleksometriya, çökmaga tuşiriş usullariga; titrlaşning oxirgi nuqtasini indikatsiyalaş usuliga kura, rangli indikator, potensiometrik, ampermetrik, konduktometrik titrlaşga bölinadi.
Q.: Hajmiy analiz
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТИТРИМЕТРИК АНАЛИЗ - аниқланаётган модда микдорини шу модда билан ўзаро реакцияга киришиш учун сарфланган реактив микдорига қараб аникдашга асосланган микдорий анализ усули (яна қ. Ҳажмий анализ). Т.а. да аниклаш учун вазний анализга караганда кам вакт сарфланади. Бундан ташқари, Т.а.да кислотаасос, оксидланишқайтарилиш, комплекс ҳосил қилиш каби кимёвий реакцияларни ҳам аниклаш мумкин. Т.а.нинг барча аник,лаш усулларида титрлаш эквивалентлик нуқтасигача, яъни стандарт титрланган эритманинг микдори реакция тенгламасига мувофиқ, модда микдорига қатъий эквивалент бўлган пайтгача ўтказилади. Шу сабабли титрлаш тугаганлигини билдирувчи индикаторларнинг Т.а. да аҳамияти муҳим.
Аниклаш усулига кўра, тўғри (бевосита), қолдикли, билвосита ва дифференциал Т.а. фаркланади. Колдикди усул аникланадиган модда стандарт, титрланган эритма билан реакцияга киришмаганда ёки реакцияга жуда сует киришганда қўлланади. Билвосита усулда модда стандарт титрланган эритма билан бевосита реакцияга киришмаганда амалга оширилади. Дифференциал усул бир вақтда 2 моддани аниқлашда қўлланади.
Кимёвий реакциялар жараёнига қараб. Т.а. кислотаасос, оксидланишқайтарилиш, комплексометрия, чўкмага тушириш усулларига; титрлашнинг охирги нуқтасини индикациялаш усулига кура, рангли индикатор, потенциометрик, амперметрик, кондуктометрик титрлашга бўлинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.