Toğ jinslarining suv ötkazuvçanligi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 604-b. — ziyouz.com
Toğ jinslarining suv ötkazuvçanligi — toğ jinslarining özidan suv ötkaziş imkoniyati. Suv ötkaziş darajasi, özaro tutaşgan ğovak va darzliklarning ölçami va mikdoriga xdmda toğ jinslari donalarining saralanganligiga boğliq böladi. Suvni yaxşi ötkazuvçi toğ jinslariga — şağal, mayda şağal, yirik donali qumlar, kuçli karstlangan va darz ketgan jinslar kiradi. Deyarli suv ötkazmaydigan jinslarga — gillar, qumoq tuproklar, darzlanmagan kristalli, metamorfik va mustahkam çökindi toğ jinslari kiradi. T.j.s.ö. filtrlanayotgan toğ jinsining köndalang kesimi maydoni birligi orqali ötayotgan suvning mikdoriga teng bölgan filtratsiyaning tezligi bilan aniqlanişi mumkin. Gidrogeologik tadqiqot va hisoblarda suv ötkaziş koeffitsiyenti toğ jinslarining filtraiiyali xususiyatlarining körsatkiçi bölib xizmat qiladi. T.j.s.ö. ni örganiş yer osti suvlarini qidiriş va razvedka qilişda zarur bölib, ulardan suvlarni bir joyga jamlaşda, gidrogeologik inşootlarini örnatişda, turli tipdagi yer osti suvlarini ekspluatatsiya qilişda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
TOF ЖИНСЛАРИНИНГ СУВ ЎТКАЗУВЧАНЛИГИ — тоғ жинсларининг ўзидан сув ўтказиш имконияти. Сув ўтказиш даражаси, ўзаро туташган ғовак ва дарзликларнинг ўлчами ва микдорига хдмда тоғ жинслари доналарининг сараланганлигига боғлиқ бўлади. Сувни яхши ўтказувчи тоғ жинсларига — шағал, майда шағал, йирик донали қумлар, кучли карстланган ва дарз кетган жинслар киради. Деярли сув ўтказмайдиган жинсларга — гиллар, қумоқ тупроклар, дарзланмаган кристалли, метаморфик ва мустаҳкам чўкинди тоғ жинслари киради. Т.ж.с.ў. фильтрланаётган тоғ жинсининг кўндаланг кесими майдони бирлиги орқали ўтаётган сувнинг микдорига тенг бўлган фильтрациянинг тезлиги билан аниқланиши мумкин. Гидрогеологик тадқиқот ва ҳисобларда сув ўтказиш коэффициенти тоғ жинсларининг фильтраиияли хусусиятларининг кўрсаткичи бўлиб хизмат қилади. Т.ж.с.ў. ни ўрганиш ер ости сувларини қидириш ва разведка қилишда зарур бўлиб, улардан сувларни бир жойга жамлашда, гидрогеологик иншоотларини ўрнатишда, турли типдаги ер ости сувларини эксплуатация қилишда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.