Tonzillit
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 493-b. — ziyouz.com
Tonzillit (lot. tonsilla — murtak bezlari) — murtakning yalliğlanişi. Ötkir (q. Angina) va surunkali T. farq kilinadi. Surunkali T.ga tez-tez angina bilan ogriş, şuningdek, burundan qiynalib nafas oliş, burun yondoş böşliklarining yalliğlanişi, çirigan tişlar (q. Tiş çirşii) sabab böladi. Bemor tomoğiga biror narsa qadalgandek sezadi, tomoği oğriydi, açişadi, ba'zan oğriq quloqqa ötadi. Surunkali T.da isitma (37,3—37,5° gaça) uzok, (xaftalab, hatto oylab) davom etişi, şu bilan birga bemor lanj bölib, boşi oğrişi, iş qobiliyati pasayişi mumkin. T.ni faqat mutaxassis vraç davolaydi: dezinfeksiyalovçi eritmalar bilan tomoq çayiladi, murtak kanallari yuviladi, söng yodglitserin aralaşmasi surtiladi va fizoterapevtik muolajalar buyuriladi. Surunkali T. tez-tez qözib turadi. Kasallikdan yurak va buyrak funksiyalarining buzilişi hamda böğimlarda oğriq paydo bölişi kabi asoratlar qolişi mumkin. Bunday asoratlar yuz bermasligi uçun lozim bölganda operatsiyalar qilib, murtaklar olib taşlanadi.
Q.: Angina
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТОНЗИЛЛИТ (лот. tonsilla — муртак безлари) — муртакнинг яллиғланиши. Ўткир (қ. Ангина) ва сурункали Т. фарқ килинади. Сурункали Т.га тез-тез ангина билан огриш, шунингдек, бурундан қийналиб нафас олиш, бурун ёндош бўшликларининг яллиғланиши, чириган тишлар (қ. Тиш чиршии) сабаб бўлади. Бемор томоғига бирор нарса қадалгандек сезади, томоғи оғрийди, ачишади, баъзан оғриқ қулоққа ўтади. Сурункали Т.да иситма (37,3—37,5° гача) узок, (хафталаб, ҳатто ойлаб) давом этиши, шу билан бирга бемор ланж бўлиб, боши оғриши, иш қобилияти пасайиши мумкин. Т.ни фақат мутахассис врач даволайди: дезинфекцияловчи эритмалар билан томоқ чайилади, муртак каналлари ювилади, сўнг йодглицерин аралашмаси суртилади ва физотерапевтик муолажалар буюрилади. Сурункали Т. тез-тез қўзиб туради. Касалликдан юрак ва буйрак функцияларининг бузилиши ҳамда бўғимларда оғриқ пайдо бўлиши каби асоратлар қолиши мумкин. Бундай асоратлар юз бермаслиги учун лозим бўлганда операциялар қилиб, муртаклар олиб ташланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.