Traxeit
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 638-b. — ziyouz.com
Traxeit (traxeya va itis — yalliğlaniş) — traxeya şilliq pardasining yalliğlanişi. Sovqotiş, yuqumli kasalliklar (gripp, qizamiq, kökyötal), şuningdek, yurak, öpka kasalliklari, bolalarda esa aksari raxit, ekssudativ diatez va h.k. oqibatida paydo böladi. Asosan, bahor va kuzda köp uçraydi. Ötkir va surunkali keçadi. Ötkir T., odatda, tumov va burunxalqumning yalliğlanişi bilan boşlanib, tezda traxeyaga ötadi. Bemor yötaladi (yötal, ayniqsa, keçasi va ertalab zörayadi), balğam ajraladi (kasallikning boşlaniş davrida balğam qiyin ajraladi), tomoq va töş sohasida oğriq paydo bölib, bemor yötalganda kuçayadi, tomoq tirnalib, açişadi, hiqildoq yalliğlanişi ham qöşilganda odam böğilib, butunlay ovozi çiqmay qoladi (q. Laringit). Bemorda darmonsizlik, boş oğriği, isitma kabi alomatlar kuzatiladi. Öz vaqtida davo qilinsa, ötkir T., odatda, 1—2 qaftadan keyin ötib ketadi, aks holda surunkali tuye oladi, bunda kasallik vaqtvaqtida qözib, uzoq davom etadi.
Q.: Laringit
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТРАХЕИТ (трахея ва itis — яллиғланиш) — трахея шиллиқ пардасининг яллиғланиши. Совқотиш, юқумли касалликлар (грипп, қизамиқ, кўкйўтал), шунингдек, юрак, ўпка касалликлари, болаларда эса аксари рахит, экссудатив диатез ва ҳ.к. оқибатида пайдо бўлади. Асосан, баҳор ва кузда кўп учрайди. Ўткир ва сурункали кечади. Ўткир Т., одатда, тумов ва бурунхалқумнинг яллиғланиши билан бошланиб, тезда трахеяга ўтади. Бемор йўталади (йўтал, айниқса, кечаси ва эрталаб зўраяди), балғам ажралади (касалликнинг бошланиш даврида балғам қийин ажралади), томоқ ва тўш соҳасида оғриқ пайдо бўлиб, бемор йўталганда кучаяди, томоқ тирналиб, ачишади, ҳиқилдоқ яллиғланиши ҳам қўшилганда одам бўғилиб, бутунлай овози чиқмай қолади (қ. Ларингит). Беморда дармонсизлик, бош оғриғи, иситма каби аломатлар кузатилади. Ўз вақтида даво қилинса, ўткир Т., одатда, 1—2 қафтадан кейин ўтиб кетади, акс ҳолда сурункали туе олади, бунда касаллик вақтвақтида қўзиб, узоқ давом этади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.