Turboreaktiv dvigatel
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 717-b. — ziyouz.com
Turboreaktiv dvigatel - tortiş kuçi reaktiv soplodan çikayotgan gaz oqimi xisobiga hosil böladigan aviatsiya gazturbinali dvigateli. Tovuş tezligidan yuqori tezlikda uçadigan samolyotlarda marş dvigateli yoki tikka kötarilibqönadigan samolyotlarda kötariş dvigateli sifatida işlatiladi. Uçiş paytida unga kiradigan atm. havosi havo oliş mexanizmida, keyin turbokompressorda siqiladi. Siqilgan havo yoniş kamerasiga uzatiladi, bu yerga ayni paytda suyuq kimyoviy yonilği (aviatsiya kerosini) purkaladi. Yonilği alangalanganda hosil böladigan gazlar qisman turbinada kengayib, kompressorni aylantiradi. Turbina va reaktiv soplo örtasiga joylaştirilgan forsaj (tezlatiş)kamerasida qöşimça yonilği yondirib, tortiş kuçini ança (30— 40%) oşiriş mumkin. T.d.dan havokosmik samolyotlarning birinçi bosqiçida ham foydalaniş mumkin (q. Aviatsiya dvigateli).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУРБОРЕАКТИВ ДВИГАТЕЛЬ - тортиш кучи реактив соплодан чикаётган газ оқими хисобига ҳосил бўладиган авиация газтурбинали двигатели. Товуш тезлигидан юқори тезликда учадиган самолётларда марш двигатели ёки тикка кўтарилибқўнадиган самолётларда кўтариш двигатели сифатида ишлатилади. Учиш пайтида унга кирадиган атм. ҳавоси ҳаво олиш механизмида, кейин турбокомпрессорда сиқилади. Сиқилган ҳаво ёниш камерасига узатилади, бу ерга айни пайтда суюқ кимёвий ёнилғи (авиация керосини) пуркалади. Ёнилғи алангаланганда ҳосил бўладиган газлар қисман турбинада кенгайиб, компрессорни айлантиради. Турбина ва реактив сопло ўртасига жойлаштирилган форсаж (тезлатиш)камерасида қўшимча ёнилғи ёндириб, тортиш кучини анча (30— 40%) ошириш мумкин. Т.д.дан ҳавокосмик самолётларнинг биринчи босқичида ҳам фойдаланиш мумкин (қ. Авиация двигатели).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.