Uganda

Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 10-b. — ziyouz.com

Uganda (Uqanda), Uganda Respublikasi (Republic of Uqanda) — Şarqiy Afrikadagi davlat. Mayd. 236 ming km2. Aholisi 24,7 mln. kişi (2002). Poytaxti — Kampala ş. Ma'muriy jihatdan 4 viloyat (reqion)ra bölinadi.

Davlat tuzumi. U. — respublika. Buyuk Britaniya boşçiligidagi Hamdöstlikka kiradi. Amaldagi konstitutsiyasi 1995 y. 8 okt.da qabul qilingan. Davlat boşliği — prezident (1986 y.dan Yoveri Museveni), u umumiy töğri ovoz beriş yöli b-n 5 y. muddatga saylanadi. Qonun çiqaruvçi hokimiyatni Milliy majlis, ijroçi hokimiyatni hukumat amalga oşiradi.

Tabiati. U.ning tabiati gözal va iqlimi yumşoqligi sababli «Afrika durdonasi» deb ataydilar. U. Şarqiy Afrika yassitoğligida joylaşgan. Yer yuzasi, asosan, 1100—1500 m balandlikdagi toğlar uçrab turadigan tekislikdir. Eng baland joyi — Margerita çöqqisi (5109 m). Çöqqilarni doim muz qalpoği qoplab yotadi. Jan.şarqdagi Elgon vulkani va jan.ğarbdagi Virunga guruhi vulkanlari sönib qolgan. Temir, mis, kobalt, polimetall rudalar, noibiy, sirkoniy, apatit, oltin, qalay, volfram, asl toşlar, toştuz va b. konlar topilgan.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

УГАНДА (Uqanda), Уганда Республикаси (Republic of Uqanda) — Шарқий Африкадаги давлат. Майд. 236 минг км2. Аҳолиси 24,7 млн. киши (2002). Пойтахти — Кампала ш. Маъмурий жиҳатдан 4 вилоят (reqion)ra бўлинади.

Давлат тузуми. У. — республика. Буюк Британия бошчилигидаги Ҳамдўстликка киради. Амалдаги конституцияси 1995 й. 8 окт.да қабул қилинган. Давлат бошлиғи — президент (1986 й.дан Йовери Мусевени), у умумий тўғри овоз бериш йўли б-н 5 й. муддатга сайланади. Қонун чиқарувчи ҳокимиятни Миллий мажлис, ижрочи ҳокимиятни ҳукумат амалга оширади.

Табиати. У.нинг табиати гўзал ва иқлими юмшоқлиги сабабли «Африка дурдонаси» деб атайдилар. У. Шарқий Африка ясситоғлигида жойлашган. Ер юзаси, асосан, 1100—1500 м баландликдаги тоғлар учраб турадиган текисликдир. Энг баланд жойи — Маргерита чўққиси (5109 м). Чўққиларни доим муз қалпоғи қоплаб ётади. Жан.шарқдаги Элгон вулкани ва жан.ғарбдаги Вирунга гуруҳи вулканлари сўниб қолган. Темир, мис, кобальт, полиметалл рудалар, ноибий, цирконий, апатит, олтин, қалай, вольфрам, асл тошлар, тоштуз ва б. конлар топилган.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.