Unaştiriş
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 116-b. — ziyouz.com
Unaştiriş — nikoh töyidan oldin yigit va qiz tomonning roziligini rasmiylaştiriş uçun ötkaziladigan marosim. Özbeklarda U. quyidagi körinişda amalga oşirilgan: belquda — yaqin döstbirodarlar öz ayollari homiladorligi paytida, hali tuğilmagan bolalarni birbiriga ataştirib qöyişgan. Gödak tuğilib ulğaygaç, turmuş qurişlari mumkin bölgan; beşikkerti (beşikquda, baxşanna, gavrobaxş, gavrobannon, etak yirtdi, etak çatdi) — beşikda unaştiriş. Bunday U. odatlari hoz. kunda kamdankam uçraydi. Amaliyotda baloğatga yetgan yigit va qiz ikki oila xohişistagi b-n unaştiriladi. Bunda otaona öz öğillarini uylantiriş uçun qat'iy bir qarorga kelganlaridan söng qiznikiga sovçi yuborişadi. Qiz tomon rozilik bersa, ikki yoşning unaştirilganligi munosabati b-n kiçik töy — fotiha töyi ötkaziladi. Unaştirilgan qiz «fotihali qiz» deb ham nomlanadi (yana q. Non sindiriş).
Q.: Non sindiriş
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УНАШТИРИШ — никоҳ тўйидан олдин йигит ва қиз томоннинг розилигини расмийлаштириш учун ўтказиладиган маросим. Ўзбекларда У. қуйидаги кўринишда амалга оширилган: белқуда — яқин дўстбиродарлар ўз аёллари ҳомиладорлиги пайтида, ҳали туғилмаган болаларни бирбирига аташтириб қўйишган. Гўдак туғилиб улғайгач, турмуш қуришлари мумкин бўлган; бешиккерти (бешикқуда, бахшанна, гавробахш, гавробаннон, этак йиртди, этак чатди) — бешикда унаштириш. Бундай У. одатлари ҳоз. кунда камданкам учрайди. Амалиётда балоғатга етган йигит ва қиз икки оила хоҳишистаги б-н унаштирилади. Бунда отаона ўз ўғилларини уйлантириш учун қатъий бир қарорга келганларидан сўнг қизникига совчи юборишади. Қиз томон розилик берса, икки ёшнинг унаштирилганлиги муносабати б-н кичик тўй — фотиҳа тўйи ўтказилади. Унаштирилган қиз «фотиҳали қиз» деб ҳам номланади (яна қ. Нон синдириш).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.