Usmon Zufarov
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 152–153-b. — ziyouz.com
Zufarov Usmon ZUFAROV Usmon, Usta Usmon (1892 — Toşkent — 1981.7.8) — şarq musiqa asboblari ustasi, öymakor naq-qoş. Özbekistonda xizmat körsatgan san'at arbobi (1942). 1906—12 y. larda usta Toşdan hunar örgangan. 1912 y. dan mustaqil usta. 1927 y. dan Özbekiston radio qömitasida, 1929 y. dan Toşkent hunarmandlik uyuşmasi qoşida-gi artelda, San'atşunoslik in-ti milliy musiqa asboblarini mukammallaştiriş tajriba lab. da (1934— 36 va 1943—46), Özbek davlat filar-moniyasida (1936— 43) işlagan. 3. özbek çolğu asboblarini yasaş, takomillaş-tiriş va bezaşda öziga xos uslub yaratgan. U yasagan va bezagan milliy çolğu asboblari (tanbur, dutor, sato va b.) maxsus körgazmalarda namoyiş etilgan (1937, 1959). 60-y. lardan 3 bölakli (yiğma) tanbur, dutor va satolari keng tarqalgan, şuningdek, ud, skripka, qozoq va qirğiz qöbizi (qil qöbiz), qozoq dömbirasi, afğon rubobi, ispan banjosi va b. ni xam yasagan hamda qadama naqşlar b-n bezagan. Ijodidan namunalar respublika muzeylarida saqlanadi. Köplab şogirdlar tayyorlagan. 3. ijodi haqida «Kuylovçi yoğoç» telefilmi yaratilgan (1978). Toşkentdagi 3. yaşagan kuçaga uning nomi berilgan.
ZUFO (Nepeta cataria) — yalpizdoşlar (labguldoşlar) oilasiga mansub köp yillik serpoya öt. Böyi 80 sm ça. Barglari tuxumsimon, orqasi tukli, qaramaqarşi joylaşgan. Gullari oç binafşa poya va şoxlari uçida yarim soyabon holida töplangan. Mevasi 4 ta yonğoqça. 3. tarkibida efir moyi va b. moddalar bor. Barg qaynatmasi xalq tabobatida iştaha oçiş, yötalni bosiş uçun, şuningdek, nafas yöllari va me'da kasalliklarini davolaşda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗУФАРОВ Усмон, Уста Усмон (1892 — Тошкент — 1981.7.8) — шарқ мусиқа асбоблари устаси, ўймакор нақ-қош. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби (1942). 1906—12 й. ларда уста Тошдан ҳунар ўрганган. 1912 й. дан мустақил уста. 1927 й. дан Ўзбекистон радио қўмитасида, 1929 й. дан Тошкент ҳунармандлик уюшмаси қошида-ги артелда, Санъатшунослик ин-ти миллий мусиқа асбобларини мукаммаллаштириш тажриба лаб. да (1934— 36 ва 1943—46), Ўзбек давлат филар-мониясида (1936— 43) ишлаган. 3. ўзбек чолғу асбобларини ясаш, такомиллаш-тириш ва безашда ўзига хос услуб яратган. У ясаган ва безаган миллий чолғу асбоблари (танбур, дутор, сато ва б.) махсус кўргазмаларда намойиш этилган (1937, 1959). 60-й. лардан 3 бўлакли (йиғма) танбур, дутор ва сатолари кенг тарқалган, шунингдек, уд, скрипка, қозоқ ва қирғиз қўбизи (қил қўбиз), қозоқ дўмбираси, афғон рубоби, испан банжоси ва б. ни хам ясаган ҳамда қадама нақшлар б-н безаган. Ижодидан намуналар республика музейларида сақланади. Кўплаб шогирдлар тайёрлаган. 3. ижоди ҳақида «Куйловчи ёғоч» телефильми яратилган (1978). Тошкентдаги 3. яшаган кучага унинг номи берилган.
ЗУФО (Nepeta cataria) — ялпиздошлар (лабгулдошлар) оиласига мансуб кўп йиллик серпоя ўт. Бўйи 80 см ча. Барглари тухумсимон, орқаси тукли, қарамақарши жойлашган. Гуллари оч бинафша поя ва шохлари учида ярим соябон ҳолида тўпланган. Меваси 4 та ёнғоқча. 3. таркибида эфир мойи ва б. моддалар бор. Барг қайнатмаси халқ табобатида иштаҳа очиш, йўтални босиш учун, шунингдек, нафас йўллари ва меъда касалликларини даволашда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.