Uzluksiz ta'lim
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 29–30-b. — ziyouz.com
Uzluksiz ta'lim - özaro mantiqiy izçillik asosida boğlangan hamda soddadan murakkabga qarab rivojlanib boruvçi va birbirini taqozo etuvçi bosqiçlardan iborat yaxlit ta'lim tizimi.Özbekiston Respublikasida kadrlar tayyorlaş tizimining asosi, ta'lim sohasida davlat siyosatining asosiy tamoyillaridan biri. 1997 y. 29 avg. da qabul qilingan «Ta'lim töğrisida»gi ÖzR qonuni va Kadrlar tayyorlaş milliy dasturida alohida tamoyil sifatida qayd etilgan. U.t. milliy modelning asosiy tarkibiy kismlaridan biri (q. Ta'limning milliy modeli), ÖzRning ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotini ta'minlovçi, şaxe, jamiyat va davlatning iqtisodiy, ijtimoiy, ilmiytexnikaviy va madaniy ehtiyojlarini qondiruvçi ustuvor sohadir. U.t. ijodkor, ijtimoiy faol, ma'naviy boy şaxe şakllanişi va yuqori malakali raqobatbardoş kadrlar tayyorlaş uçun zarur şartşaroitlar yaratadi. U.t. tizimining faoliyat olib borişi davlat ta'lim standartlari asosida, turli darajalardagi ta'lim dasturlarining izçilligi asosida ta'minlanadi va maktabgaça ta'lim, umumiy örta ta'lim, örta maxsus, kasbhunar ta'limi, oliy ta'lim, oliy öquv yurtidan keyingi ta'lim, kadrlar malakasini oşiriş va ularni qayta tayyorlaş, maktabdan taşqari ta'limni öz içiga oladi.
U.t.ning faoliyat körsatiş tamoyillari kuyidagilardan iborat: ta'limning ustuvorligi — uning rivojlanişining 1darajali ahamiyatga ega ekanligi, bilim, ta'lim va yuksak intellektning nufuzi; ta'limning demokratlaşuvi — ta'lim va tarbiya uslublarini tanlaşda öquv yurtlari mustaqilligining kengayişi, ta'limni boşqarişning davlatjamiyat tizimiga ötilişi; ta'limning insonparvarlaşuvi — inson krbiliyatlarining oçilişi va uning ta'limga bölgan turlituman ehtiyojlarining qondirilişi, milliy va umumbaşariy qadriyatlar ustuvorligining ta'minlanişi, inson, jamiyat va atrofmuhit özaro munosabatlarining uyğunlaşuvi; ta'limning ijtimoiylaşuvi — ta'lim oluvçilarda estetik boy dunyoqaraşni hosil qiliş, ularda yuksak ma'naviyat, madaniyat va ijodiy fikrlaşni şakllantiriş; ta'limning milliy yönaltirilganligi — ta'limning milliy tarix, xalq an'analari va urfodatlari b-n uzviy uyğunligi, Özbekiston xalklarining madaniyatini saklab qoliş va boyitiş, ta'limni milliy taraqqiyotning öta muhim omili sifatida e'tirof etiş, boşqa xalklarning tarixi va madaniyatini hurmatlaş; ta'lim va tarbiyaning uzviy boglikligi, bu jarayonning qar tomonlama kamol topgan insonni şakllantirişga yönaltirilganligi; iqtidorli yoşlarni aniqlaş, ularga ta'limning eng yuqori darajasida, izçil ravişda fundamental va maxsus bilim olişlari uçun şartşaroitlar yaratiş.
U.t. ta'lim jarayonida samarali natijalarga erişiş uçun asos bölib xizmat qiladi.
Ma'suda Hoşimova.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УЗЛУКСИЗ ТАЪЛИМ - ўзаро мантиқий изчиллик асосида боғланган ҳамда соддадан мураккабга қараб ривожланиб борувчи ва бирбирини тақозо этувчи босқичлардан иборат яхлит таълим тизими.Ўзбекистон Республикасида кадрлар тайёрлаш тизимининг асоси, таълим соҳасида давлат сиёсатининг асосий тамойилларидан бири. 1997 й. 29 авг. да қабул қилинган «Таълим тўғрисида»ги ЎзР қонуни ва Кадрлар тайёрлаш миллий дастурида алоҳида тамойил сифатида қайд этилган. У.т. миллий моделнинг асосий таркибий кисмларидан бири (қ. Таълимнинг миллий модели), ЎзРнинг ижтимоий-иқтисодий тараққиётини таъминловчи, шахе, жамият ва давлатнинг иқтисодий, ижтимоий, илмийтехникавий ва маданий эҳтиёжларини қондирувчи устувор соҳадир. У.т. ижодкор, ижтимоий фаол, маънавий бой шахе шаклланиши ва юқори малакали рақобатбардош кадрлар тайёрлаш учун зарур шартшароитлар яратади. У.т. тизимининг фаолият олиб бориши давлат таълим стандартлари асосида, турли даражалардаги таълим дастурларининг изчиллиги асосида таъминланади ва мактабгача таълим, умумий ўрта таълим, ўрта махсус, касбҳунар таълими, олий таълим, олий ўқув юртидан кейинги таълим, кадрлар малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлаш, мактабдан ташқари таълимни ўз ичига олади.
У.т.нинг фаолият кўрсатиш тамойиллари куйидагилардан иборат: таълимнинг устуворлиги — унинг ривожланишининг 1даражали аҳамиятга эга эканлиги, билим, таълим ва юксак интеллектнинг нуфузи; таълимнинг демократлашуви — таълим ва тарбия услубларини танлашда ўқув юртлари мустақиллигининг кенгайиши, таълимни бошқаришнинг давлатжамият тизимига ўтилиши; таълимнинг инсонпарварлашуви — инсон крбилиятларининг очилиши ва унинг таълимга бўлган турлитуман эҳтиёжларининг қондирилиши, миллий ва умумбашарий қадриятлар устуворлигининг таъминланиши, инсон, жамият ва атрофмуҳит ўзаро муносабатларининг уйғунлашуви; таълимнинг ижтимоийлашуви — таълим олувчиларда эстетик бой дунёқарашни ҳосил қилиш, уларда юксак маънавият, маданият ва ижодий фикрлашни шакллантириш; таълимнинг миллий йўналтирилганлиги — таълимнинг миллий тарих, халқ анъаналари ва урфодатлари б-н узвий уйғунлиги, Ўзбекистон халкларининг маданиятини саклаб қолиш ва бойитиш, таълимни миллий тараққиётнинг ўта муҳим омили сифатида эътироф этиш, бошқа халкларнинг тарихи ва маданиятини ҳурматлаш; таълим ва тарбиянинг узвий богликлиги, бу жараённинг қар томонлама камол топган инсонни шакллантиришга йўналтирилганлиги; иқтидорли ёшларни аниқлаш, уларга таълимнинг энг юқори даражасида, изчил равишда фундаментал ва махсус билим олишлари учун шартшароитлар яратиш.
У.т. таълим жараёнида самарали натижаларга эришиш учун асос бўлиб хизмат қилади.
Маъсуда Ҳошимова.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.