Vaqt byudjeti

Vaqt byudjeti VAQT BYUDJETI, aholining vaqt byudjeti — ayrim xodimlar va ular oilasi hamda muayyan aholi guruhlarining öz vaqtini nimalarga (mas., mehnat qiliş, dam oliş, öqiş va b.) sarflaşini ifodalovçi körsatkiçlar majmui. V. b. 2 ga bölinadi: 1) iş vaqgi (haqiqiy iş vaqti, unumsiz xatti-harakatlar, işdagi belgilangan tanaffuslar, smena qabul qiliş hamda topşirişga ketgan vaqt va h. k.); 2) işdan taşqari vaqt (uy-rözğor yumuşlariga, işga borib-kelişga, fiziologik va ma'naviy ehtiyojlarni qondirişga, mas., uxlaş, ovqatlaniş, ma'lumotni oşiriş, dam oliş va b.ga ketgan vaqt). V. b. ma'lumotlari aholi turmuş darajasini qiymat va natural körsatkiçlar vositasida tadqiq etiş mumkin bölmagan alohida tomonlarini örganişga yordam beradi. V. b.ni örganiş, asosan 20-a.ning 20-y. laridan boşlangan (akad. S. G. Strumilin va b.). V. b. tadqiqotlarini sotsiolog va iqtisodçilar ötkazadi. 1959 y.da BMTning YUNESKO taşkiloti V. b.ni tadqiq qiluvçi xalqaro sotsiologlar guruhi taşkil etgan. Bunday tadqiqotlar Germaniya, Yaponiya, AQŞ singari köplab mamlakatlarda olib boriladi. V. b.ni örganiş asosida mehnat samaradorligini oşiriş, turmuş va dam olişni oqilona taşkil etiş tadbirlari işlab çiqiladi. Yana q. Böş vaqt.