Vasiliy Vasilyeviç Leontyev
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 86-b. — ziyouz.com
Leontyev Vasiliy Vasilyeviç (1906.5.8, Sankt-Peterburg — 1999.7.2, Nyu-York) — amerikalik rus iqtisodçisi. Leningrad un-tini tugatgan (1925). 1925-1928 y.larda Berlin un-tida öqib, 1928 y.da d-rlik ilmiy darajasini oldi. 1931 y.da AQŞga köçib ketgan. Garvard un-ti (1932—75), Nyu-York un-ti (1975 y.dan) prof. L. «xarajatlar — mahsulot çiqariş» iqtisodiy tahlil usulini yaratdi. Bu usul AQŞ iqtisodiyotining tarmoqlararo balansini tuzişda qöllanilgan. Uning tadqiqotlarida iqtisodiy tizim içidagi özaro boğlanişlarni örganiş asosiy yönalişni taşkil etadi. «Amerika iqtisodiyoti tuzilmasini örganiş» (1953), «Xarajatlar — mahsulot çiqariş» modelining iktisodiy tahlili» (1966) asarlarida F.Kene va b.ning modellarini kengaytirgan holda iqtisodiy tizimning turli qismlari örtasidagi özaro boğliqlikni körsatadigan matematik modellar yaratdi. L. öz modelini AQŞ iqtisodiyotini tahlil etişda qöllab, xalqaro savdo va tabiiy resurslar iqtisodiyoti sohasida muhim natijalarga erişdi. L. usuli mamlakat iqtisodiyotini prognozlaş va rejalaştirişda, hukumatlar uçun özlari yuritayotgan investitsiya, soliq, taşqi savdo siyosati, harbiy xarajatlar va b.ning xalq xöjaligiga ta'sirini baholaşda muhim dastak bölib xizmat qiladi. L. iqtisodiyotda matematik metodlar va modellarni qöllaş, xalqaro savdo, K.Marks va J.Keyns nazariyalari tahlili, indekslarni tuziş, talab va taklif mexanizmi, iqtisodiy sikllar va b. muammolar ustida ham tadqiqotlar olib borgan. Nobel mukofoti laureata (1973). As: Issledovaniye amerikanskoy ekonomiki, M., 1958; Buduşeye mirovoy ekonomiki, M., 1979; Ekonomiçeskiye esse. Teorii, issledovaniya, fakti, politika, M., 1990.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛЕОНТЬЕВ Василий Васильевич (1906.5.8, Санкт-Петербург — 1999.7.2, Нью-Йорк) — америкалик рус иқтисодчиси. Ленинград ун-тини тугатган (1925). 1925-1928 й.ларда Берлин ун-тида ўқиб, 1928 й.да д-рлик илмий даражасини олди. 1931 й.да АҚШга кўчиб кетган. Гарвард ун-ти (1932—75), Нью-Йорк ун-ти (1975 й.дан) проф. Л. «харажатлар — маҳсулот чиқариш» иқтисодий таҳлил усулини яратди. Бу усул АҚШ иқтисодиётининг тармоқлараро балансини тузишда қўлланилган. Унинг тадқиқотларида иқтисодий тизим ичидаги ўзаро боғланишларни ўрганиш асосий йўналишни ташкил этади. «Америка иқтисодиёти тузилмасини ўрганиш» (1953), «Харажатлар — маҳсулот чиқариш» моделининг иктисодий таҳлили» (1966) асарларида Ф.Кенэ ва б.нинг моделларини кенгайтирган ҳолда иқтисодий тизимнинг турли қисмлари ўртасидаги ўзаро боғлиқликни кўрсатадиган математик моделлар яратди. Л. ўз моделини АҚШ иқтисодиётини таҳлил этишда қўллаб, халқаро савдо ва табиий ресурслар иқтисодиёти соҳасида муҳим натижаларга эришди. Л. усули мамлакат иқтисодиётини прогнозлаш ва режалаштиришда, ҳукуматлар учун ўзлари юритаётган инвестиция, солиқ, ташқи савдо сиёсати, ҳарбий харажатлар ва б.нинг халқ хўжалигига таъсирини баҳолашда муҳим дастак бўлиб хизмат қилади. Л. иқтисодиётда математик методлар ва моделларни қўллаш, халқаро савдо, К.Маркс ва Ж.Кейнс назариялари таҳлили, индексларни тузиш, талаб ва таклиф механизми, иқтисодий цикллар ва б. муаммолар устида ҳам тадқиқотлар олиб борган. Нобель мукофоти лауреата (1973). Ас: Исследование американской экономики, М., 1958; Будущее мировой экономики, М., 1979; Экономические эссе. Теории, исследования, факты, политика, М., 1990.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.