Vasiliy Vladimiroviç Bartold
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 133-b. — ziyouz.com
Bartold Vasiliy Vladimiroviç [1869.3(15).11 -Peterburg- 1930.19.8] — şarqşunos. Rossiya FAning akad. (1913). Peterburg un-ti şarq tillari f-tini tamomlagan (1891). B. Örta Osiyoga birinçi marta 1893 y.da kelgan. Keyinçalik bir neça bor Toşkentda bölgan. Toşkentdagi Turkiston arxeologiya havaskorlari tögaragi taşkilotçilaridan biri. U FA şarqşunoslar kollegiyasining doimiy raisi, Turkiston xalq untining faxriy a'zosi (1918), Turkşunoslik qömitasining rahbari (1928—30). Moddiy madaniyat tarixi Davlat akademiyasi raisi örinbosari, «Eron» ilmiy jur.ning muharriri. B. Yaqin, Örta Şarq, ayniqsa Örta Osiyo va Arab xalifaligi, islom tarixi, turkiy xalqlar tarixi, filol. va etnografiyasi, Afğonistan, Eron, Zakavkazye va qisman Xitoy tarixiga ona asarlar yozgan. Naşr qilingan 685 asaridan 320 tasi Örta Osiyo tarixiga bağişlangan. B. Şöro Şarqidagi xalqlarniig alifbosini arabçadan lotinçaga ötkazişda faol qatnaşdi. Uning köpgina asarlari özbek, tatar, qirğiz, turk, fors, arab, ingliz, nemis va fransuz tillarida naşr qilingan. «Islom ensiklopediyasi»da 246 maqolasi b-n qatnaşgan. B. Örta Osiyo xalqlari tarixi, etn.si va psixologiyasini çuqur örgangan olim bölsada, Turkiston xalqi madaniyatini obyektiv va haqqoniy baholay olmadi, ma'lum darajada uni kamsitdi. Bu uning «Uluğbek va uning davri» asarida aniq seziladi. Çunki B. çor Rossiyasi mustamlakaçiligining ideologi edi, u yevropaliklarning osiyoliklardan ustunligi ğoyasini olğa surdi va şu ustunlikni ilmiy va mafkuraviy jihatdan asoslaşga xizmat qildi.
As: Soçineniya, t. 1-9, M., 1963 - 1977. Aşraf Ahmedov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАРТОЛЬД Василий Владимирович [1869.3(15).11 -Петербург- 1930.19.8] — шарқшунос. Россия ФАнинг акад. (1913). Петербург ун-ти шарқ тиллари ф-тини тамомлаган (1891). Б. Ўрта Осиёга биринчи марта 1893 й.да келган. Кейинчалик бир неча бор Тошкентда бўлган. Тошкентдаги Туркистон археология ҳаваскорлари тўгараги ташкилотчиларидан бири. У ФА шарқшунослар коллегиясининг доимий раиси, Туркистон халқ унтининг фахрий аъзоси (1918), Туркшунослик қўмитасининг раҳбари (1928—30). Моддий маданият тарихи Давлат академияси раиси ўринбосари, «Эрон» илмий жур.нинг муҳаррири. Б. Яқин, Ўрта Шарқ, айниқса Ўрта Осиё ва Араб халифалиги, ислом тарихи, туркий халқлар тарихи, филол. ва этнографияси, Афғонистан, Эрон, Закавказье ва қисман Хитой тарихига она асарлар ёзган. Нашр қилинган 685 асаридан 320 таси Ўрта Осиё тарихига бағишланган. Б. Шўро Шарқидаги халқларнииг алифбосини арабчадан лотинчага ўтказишда фаол қатнашди. Унинг кўпгина асарлари ўзбек, татар, қирғиз, турк, форс, араб, инглиз, немис ва француз тилларида нашр қилинган. «Ислом энциклопедияси»да 246 мақоласи б-н қатнашган. Б. Ўрта Осиё халқлари тарихи, этн.си ва психологиясини чуқур ўрганган олим бўлсада, Туркистон халқи маданиятини объектив ва ҳаққоний баҳолай олмади, маълум даражада уни камситди. Бу унинг «Улуғбек ва унинг даври» асарида аниқ сезилади. Чунки Б. чор Россияси мустамлакачилигининг идеологи эди, у европаликларнинг осиёликлардан устунлиги ғоясини олға сурди ва шу устунликни илмий ва мафкуравий жиҳатдан асослашга хизмат қилди.
Ас: Сочинения, т. 1-9, М., 1963 - 1977. Ашраф Аҳмедов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.