Vilyams
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 173-b. — ziyouz.com
Vilyams VILYAMS, Bon Kretyan Vilyame, Bertlet — serhosil örtapişar nok navi. 1796 y.da Angliyada tasodifiy topilgan köçatdan çiqarilgan. Örta Osiyo, Rossiyaning jan., Ukraina, Zakavkazye va b. joylarda r-nlaştirilgan. Daraxti örtaça kattalikda (25—30 yoşida bal. 6,5 m, şox şabba kengligi 6,5 m ga yetadi), serbarg, novdalari yöğon, oç sariq. Barglari yirik, gullari örtaça. Mevasi yirik, çöziqroq. Sirti ğadirbudir, pösti yupqa, mayda nuqtalari bor, sarğiş-qizil tovlanadi. Eti oq, mazali, şirali, huşböy, şirin, muloyim. Tarkibida 10,4% qand, 16,6% quruq modda, 0,33% kislota bor. Uruğlari mayda. Köçati ekilganidan söng 4—5-yili hosilga kiradi. Kuçli ösadigan payvandtagda yaxşi rivojlanib möl hosil beradi. Apr. boşida gullaydi, avg. ikkinçi yarmida pişadi. Har yili hosil beradi. Hosildorligi yuqori, bir tupi 185 kg gaça meva beradi. Bu nok yangiligida iste'mol qilinadi, qoqi solinadi (qoqisining sifati yuqori). Yozgi noklarning jahon andozasi (standart nav) hisoblanadi va b. navlar uçun etalon bölib xizmat qiladi. Özbekistonning barça hududlarida ekiş uçun (garmsel esadigan mintaqalardan taşqari) tavsiya qilingan (yana q. Nok).
Q.: Nok
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВИЛЬЯМС, Бон Кретьян Вильяме, Бертлет — серҳосил ўртапишар нок нави. 1796 й.да Англияда тасодифий топилган кўчатдан чиқарилган. Ўрта Осиё, Россиянинг жан., Украина, Закавказье ва б. жойларда р-нлаштирилган. Дарахти ўртача катталикда (25—30 ёшида бал. 6,5 м, шох шабба кенглиги 6,5 м га етади), сербарг, новдалари йўғон, оч сариқ. Барглари йирик, гуллари ўртача. Меваси йирик, чўзиқроқ. Сирти ғадирбудир, пўсти юпқа, майда нуқталари бор, сарғиш-қизил товланади. Эти оқ, мазали, ширали, ҳушбўй, ширин, мулойим. Таркибида 10,4% қанд, 16,6% қуруқ модда, 0,33% кислота бор. Уруғлари майда. Кўчати экилганидан сўнг 4—5-йили ҳосилга киради. Кучли ўсадиган пайвандтагда яхши ривожланиб мўл ҳосил беради. Апр. бошида гуллайди, авг. иккинчи ярмида пишади. Ҳар йили ҳосил беради. Ҳосилдорлиги юқори, бир тупи 185 кг гача мева беради. Бу нок янгилигида истеъмол қилинади, қоқи солинади (қоқисининг сифати юқори). Ёзги нокларнинг жаҳон андозаси (стандарт нав) ҳисобланади ва б. навлар учун эталон бўлиб хизмат қилади. Ўзбекистоннинг барча ҳудудларида экиш учун (гармсел эсадиган минтақалардан ташқари) тавсия қилинган (яна қ. Нок).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.