Vraç
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 255-b. — ziyouz.com
Vraç (rus.) — oliy ma'lumotli tibbiyot xodimi; oğzaki nutqda «doktor» (lot.) V. ma'nosini anglatadi (mahalliy talaffuzda «döxtir» deyiladi). V. faoliyati bemorlarni davolaş va kasalliklarning oldini oliş çoralarini körişdan iborat. V. şifokor burçi haqidagi tuşunçani ham öz içiga oladigan vraçlik etikasi (q. Tibbiyot deontologiyasi)t& amal qiladi. Birinçi şoşilinç tibbiy yordam beriş — V. burçlaridan biridir. V.lar bir neçta mutaxassisliklarga ajratiladi: bakalavr, umumamaliyot şifokori, magistr, soğliqni saqlaş taşkilotçilari, terapevtlar (içki kasalliklar böyiça), pediatrlar (bolalar kasalliklari böyiça), neonatologlar (yangi tuğilgan çaqaloqlarga qaraydigan), jarroxlar, sanitariya V.lari, akuşer-ginekologlar (ayollar kasalliklari böyiça), nevropatologlar (nerv kasalliklari böyiça), psixiatrlar (ruhiy kasalliklar böyiça), dermatovenerologlar (teri va tanosil kasalliklari böyiça), stomatologlar (tiş va oğiz böşliği kasalliklari böyiça), otorinolaringologlar (quloq, tomoq va burun kasalliklari böyiça), ortopedtravmatologlar (tuğma va orttirilgan şikastliklar böyiça), onkologlar (ösma kasalliklari böyiça), gematologlar (qon kasalliklari böyiça), transfuziologlar (qon xizmati böyiça), urologlar (siydik ajratiş tizimi kasalliklari böyiça), infeksionistlar (yuqumli kasalliklar böyiça) va h.k. V.ning asosiy vazifasi inson soğliğini saqlaşdir; bu Özbekiston vraçining qasamyodida bayon etilgan. Özbekistonda 1- va 2-Toşkent, Samarqand, Andijon, Buxoro tibbiyot in-tlari, Toşkent tibbiyot pediatriya in-ti hamda Urganç, Nukus, Farğona untlarining tibbiyot f-tlari V.lar yetkazib beradi. V.larni ixtisoslaştiriş va malakasini oşiriş maqsadida ular maxsus in-t (Toşkent vraçlar malakasini oşiriş instituti va b.) va çet ellarga yuborib turiladi. Amaliy faoliyati va mehnat stajiga köra oliy, birinçi va ikkinçi toifali V.lar böladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВРАЧ (рус.) — олий маълумотли тиббиёт ходими; оғзаки нутқда «доктор» (лот.) В. маъносини англатади (маҳаллий талаффузда «дўхтир» дейилади). В. фаолияти беморларни даволаш ва касалликларнинг олдини олиш чораларини кўришдан иборат. В. шифокор бурчи ҳақидаги тушунчани ҳам ўз ичига оладиган врачлик этикаси (қ. Тиббиёт деонтологияси)т& амал қилади. Биринчи шошилинч тиббий ёрдам бериш — В. бурчларидан биридир. В.лар бир нечта мутахассисликларга ажратилади: бакалавр, умумамалиёт шифокори, магистр, соғлиқни сақлаш ташкилотчилари, терапевтлар (ички касалликлар бўйича), педиатрлар (болалар касалликлари бўйича), неонатологлар (янги туғилган чақалоқларга қарайдиган), жаррохлар, санитария В.лари, акушер-гинекологлар (аёллар касалликлари бўйича), невропатологлар (нерв касалликлари бўйича), психиатрлар (руҳий касалликлар бўйича), дерматовенерологлар (тери ва таносил касалликлари бўйича), стоматологлар (тиш ва оғиз бўшлиғи касалликлари бўйича), оториноларингологлар (қулоқ, томоқ ва бурун касалликлари бўйича), ортопедтравматологлар (туғма ва орттирилган шикастликлар бўйича), онкологлар (ўсма касалликлари бўйича), гематологлар (қон касалликлари бўйича), трансфузиологлар (қон хизмати бўйича), урологлар (сийдик ажратиш тизими касалликлари бўйича), инфекционистлар (юқумли касалликлар бўйича) ва ҳ.к. В.нинг асосий вазифаси инсон соғлиғини сақлашдир; бу Ўзбекистон врачининг қасамёдида баён этилган. Ўзбекистонда 1- ва 2-Тошкент, Самарқанд, Андижон, Бухоро тиббиёт ин-тлари, Тошкент тиббиёт педиатрия ин-ти ҳамда Урганч, Нукус, Фарғона унтларининг тиббиёт ф-тлари В.лар етказиб беради. В.ларни ихтисослаштириш ва малакасини ошириш мақсадида улар махсус ин-т (Тошкент врачлар малакасини ошириш институти ва б.) ва чет элларга юбориб турилади. Амалий фаолияти ва меҳнат стажига кўра олий, биринчи ва иккинчи тоифали В.лар бўлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.