Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Xanoy

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 65-b. — ziyouz.com

    Xanoy — Vyetnam poytaxti, Xongxa daryosining Bakbo qöltiğiga kuyiliş yeridan 175 km masofada joylaşgan. Atrofidagi hududlar bilan markazga böysunuvçi ma'muriy birlikni taşkil etadi. Aholisi 1,24 mln. kişi (1998). Iklimi mussonli, subekvatorial, yanv. ning örtaça trasi 16°, iyulniki 29°. Yillik yoğin 1800 mm. Transport yöllari çorrahasi. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Dengiz avanporti — Xayfon.

    X. — mamlakatning muhim iktisodiy va madaniy markazi. Mamlakat sanoat mahsulotining 1/6 qismi X.da işlab çikariladi. Maşinasozlik (jumladan, stanoksozlik, transport, elektrotexnika), kimyo, yoğoçsozlik, töqimaçilik (ip gazlama, ipak), oziq-ovqat (jumladan, tamaki), keramika sanoati korxonalari mavjud. Hunarmandçilikda uyrözğor, badiiy buyumlar tayyorlanadi. Kauçuk qayta işlanadi. universitet (1918), politexnika inti, Xo Şi Min maqbarasi, muzeylar, botanika boği bor. Me'moriy yodgorliklardan Konfutsiyga bağişlangan «Adabiyot maskani» ibodatxona majmuasi (1070), DyenBo pagodasi (11-a.) va b. saklangan. Şahar 2 qismdan: Eski şahar va Yangi şahardan iborat. X.ga 5-a.da (ba'zi ma'lumotlarga köra 8-a. da) asos solingan. 9—11-a.larda Dayla, 11-a.dan 1833 y.gaça Txanglaung yoki Dongkin deb atalgan. 1804 y.da poytaxt Xyue ş.ga köçirilgaç, X. Vyetnam şim. qismining boş şahri bölib qoldi. 19-a. ning 80-y.lari örtalarida Tonkiy fransuz protektoratining ma'muriy markazi, 1902 y.dan Fransiya Hindixitoyi mustamlakasi ma'muriy markazi. 1976 y. 2 iyuddan Vyetnam Sotsialistik Respublikasi poytaxti.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ХАНОЙ — Вьетнам пойтахти, Хонгха дарёсининг Бакбо қўлтиғига куйилиш еридан 175 км масофада жойлашган. Атрофидаги ҳудудлар билан марказга бўйсунувчи маъмурий бирликни ташкил этади. Аҳолиси 1,24 млн. киши (1998). Иклими муссонли, субэкваториал, янв. нинг ўртача траси 16°, июлники 29°. Йиллик ёғин 1800 мм. Транспорт йўллари чорраҳаси. Аэропорти халқаро аҳамиятга эга. Денгиз аванпорти — Хайфон.

    X. — мамлакатнинг муҳим иктисодий ва маданий маркази. Мамлакат саноат маҳсулотининг 1/6 қисми Х.да ишлаб чикарилади. Машинасозлик (жумладан, станоксозлик, транспорт, электротехника), кимё, ёғочсозлик, тўқимачилик (ип газлама, ипак), озиқ-овқат (жумладан, тамаки), керамика саноати корхоналари мавжуд. Ҳунармандчиликда уйрўзғор, бадиий буюмлар тайёрланади. Каучук қайта ишланади. университет (1918), политехника инти, Хо Ши Мин мақбараси, музейлар, ботаника боғи бор. Меъморий ёдгорликлардан Конфуцийга бағишланган «Адабиёт маскани» ибодатхона мажмуаси (1070), ДьенБо пагодаси (11-а.) ва б. сакланган. Шаҳар 2 қисмдан: Эски шаҳар ва Янги шаҳардан иборат. Х.га 5-а.да (баъзи маълумотларга кўра 8-а. да) асос солинган. 9—11-а.ларда Дайла, 11-а.дан 1833 й.гача Тханглаунг ёки Донгкинь деб аталган. 1804 й.да пойтахт Хюэ ш.га кўчирилгач, X. Вьетнам шим. қисмининг бош шаҳри бўлиб қолди. 19-а. нинг 80-й.лари ўрталарида Тонкий француз протекторатининг маъмурий маркази, 1902 й.дан Франция Ҳиндихитойи мустамлакаси маъмурий маркази. 1976 й. 2 июддан Вьетнам Социалистик Республикаси пойтахти.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.