Asosiy mazmunga ötiş

Nima yangi v1.6.4 · 25-oktabr

Hamma versiyalar →
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Xolbeyn

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 178-b. — ziyouz.com

    Xolbeyn XOLBEYN, Golbeyn (Holbein) Xans Kiçkina (taxm. 1497/98, Augsburg — 1543 y.ning 7.10 yoki 29.11, London) — nemis rassomi va grafigi; Uyğoniş davrining yirik vakili. Otasi rassom Xans X. Kattadan ta'lim olgan. 1515— 26 y.lar Bazelda, 1526—32 y.lar Angliyada işlagan, 1536 y.dan kirol Genrix VIII saroyida rassom. X. san'ati ingliz va Ğarb. Yevropa portreti rivojiga kuçli ta'sir körsatgan. Bazelda diniy mavzularda asarlar yaratgan («Jonsiz Iso», 1521 va b.), insonparvarlarning içki qadriyati va ma'naviy qudratini ifodalovçi portretlar («Erazm Rotterdamskiy», 1523, Luvr va b.), portret rasmlar, illyustratsiyalar (Erazm Rotterdamskiyning «Tentaklik maktovi» asariga, 1515 va b.) işlagan, jamoat binolarini bezagan. «Ölim qiyofalari» (1524—26, «Ölim raqslari» nomi bilan maşhur) turkum rasmlarida Buyuk xoç uruşi voqealarini majoziy şaklda aks ettirgan. Ingliz insonparvarlari bilan işlagan davrda psixologik ötkir va anik, rangtasvir («Astronom Nikolos Kratser», 1528, Luvr va b.) va grafika («Tomas Mor», qalam, kumir, sangina, 1527, Vindzor qasrida va b.) portretlari yuzaga keldi. X. zamondoşlarining öziga xos xususiyatlarini sinçiklab kuzatadi hamda ularning kiyofalarini aniq tasvirlaydi: savdogar G. Gisse (1532, BerlinDalem kartinalar galereyasida), fransuz elçisi Ş. Morstt (taxm. 1534 35, Drezden kartinalar galereyasida), ingliz kiroliçasi Jeyn Seymur (1536— 37, Vena san'at tarixi muzeyida) kabilarning maşhur portretlari şular jumlasidan; «Temirsaroy» (1541—43, London) va b. devoriy rasmlarni işladi.

    X. ijodi jahon portret va Uyğoniş davri badiiy madaniyatining çöqqisidir.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ХОЛЬБЕЙН, Гольбейн (Holbein) Ханс Кичкина (тахм. 1497/98, Аугсбург — 1543 й.нинг 7.10 ёки 29.11, Лондон) — немис рассоми ва графиги; Уйғониш даврининг йирик вакили. Отаси рассом Ханс X. Каттадан таълим олган. 1515— 26 й.лар Базелда, 1526—32 й.лар Англияда ишлаган, 1536 й.дан кирол Генрих VIII саройида рассом. X. санъати инглиз ва Ғарб. Европа портрети ривожига кучли таъсир кўрсатган. Базелда диний мавзуларда асарлар яратган («Жонсиз Исо», 1521 ва б.), инсонпарварларнинг ички қадрияти ва маънавий қудратини ифодаловчи портретлар («Эразм Роттердамский», 1523, Лувр ва б.), портрет расмлар, иллюстрациялар (Эразм Роттердамскийнинг «Тентаклик мактови» асарига, 1515 ва б.) ишлаган, жамоат биноларини безаган. «Ўлим қиёфалари» (1524—26, «Ўлим рақслари» номи билан машҳур) туркум расмларида Буюк хоч уруши воқеаларини мажозий шаклда акс эттирган. Инглиз инсонпарварлари билан ишлаган даврда психологик ўткир ва аник, рангтасвир («Астроном Николос Кратцер», 1528, Лувр ва б.) ва графика («Томас Мор», қалам, кумир, сангина, 1527, Виндзор қасрида ва б.) портретлари юзага келди. X. замондошларининг ўзига хос хусусиятларини синчиклаб кузатади ҳамда уларнинг киёфаларини аниқ тасвирлайди: савдогар Г. Гисце (1532, БерлинДалем картиналар галереясида), француз элчиси Ш. Морстт (тахм. 1534 35, Дрезден картиналар галереясида), инглиз кироличаси Жейн Сеймур (1536— 37, Вена санъат тарихи музейида) кабиларнинг машҳур портретлари шулар жумласидан; «Темирсарой» (1541—43, Лондон) ва б. деворий расмларни ишлади.

    X. ижоди жаҳон портрет ва Уйғониш даври бадиий маданиятининг чўққисидир.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.