Xurşid Davron

Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 275–276-b. — ziyouz.com

Xurşid Davron (asl nomi Davronov Xurşid) (1952. 20.1,Samarkand viloyati Çordara qişloği) — Özbekiston xalq şoiri (1999). Toşkent universitetining jurnalistika f-tini tugatgan (1969). Turli naşriyot va ijodiy taşkilotlarda işlagan (1974— 94). Ma'naviyat va ma'rifat marka zida rahbar örinbosari (1994—96). 1996 y.dan Özbekiston televideniyesi «Yoşlar» telekanalining boş direktori.

Dastlabki şe'rlar töplami — «Qadrdon quyoş» (1979). «Şahardagi olma daraxti» (1979), «Tungi boğlar» (1981), «Tömaris közlari» (Bolalik(1986), «Qaqnus» (1987) va «Bahordan bir kun oldin» (1997) kabi şe'riy töplamlari naşr etilgan. Şe'rlarida voqelikka yangiça nigoh bilan qarovçi, tabiat, jamiyat va kişilar hayotida yuz berayotgan özgarişlarni sinçkovlik bilan kuzatuvçi, ayni paytda bokira yoşlikka xos hayrat xissini saqlab qolgan zukko şoir sifatida gavdalanadi. X.D. sözga, ifoda vositalari va şe'riy şakllarga yuksak mezonlar asosida yondaşadi.

X.D. 90-y.larda şe'riyatdan köra nasriy janrlarda samarali ijod qildi. U olis utmişsa yaşagan unugilmas tarixiy siymolar hayoti va faoliyati bilan kiziqib, ular haqidagi mö'tabar qölyozma manbalar bilan tanişdi va Bibixonim haqida «Samarkand xayoli» (1991), Uluğbek haqida «Sohibqiron nabirasi» (1995), Şayx Kubro haqida «Şahidlar şohi» (1998) kabi tarixiyma'rifiy kissalarni yaratdi. X.D. bu asarlari bilan 90-y.larda Özbekistonda tarixiy ötmişga bölgan munosabatnint yana ham qizğin tus olişiga munosib hissa qögsdi. X.D. bunday tarixiy siymolar hayotini puxta örganib, ular hakdda sahna asarlari ham yozdi. («Mirzo Uluğbek» — «Alğul», 1995; «Boburşoh», 1996). X.D. tarixiy mavzudaga bu asarlari bilan hoz. özbek dramaturgiyasiga ötmişda yaşagan ajoyib vatandoşlarimizning yorqin obrazlarini olib kirdi. X.D. ayni paytda Samarqandda Amir Temurning 660, Uluğbekning 600 yilligiga, Parijda «Odeon» teatrida Buxoro va Xivaning 2500 yilligiga bağişlab ötkazilgan teatrlaştirilgan tomoşalar va 21 qismdan iborat «Temurnoma» videofilmi va «Buxoroyi şarif» (2 qismli) telefilmi ssenariylari muallifi.

Şarq va Ğarb şoirlarining asarlaridan iborat «Qirq bir işq daftari» (1989) va yapon şoirlarining şe'rlaridan tarkib topgan «Dengiz yaproqlari» (1988) töplamlarini özbek tiliga tarjima qilgan. 2çaqiriq Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisining deputati. «Döstlik» ordeni bilan mukofotlangan (1997).

Ac: Samarqand xayoli, T., 1991; Bahordan bir kun oldin [şe'rlar, rivoyatlar, tarjimalar], T., 1997; Şahidlar şohi (Şayx Kubro tuşlari), T., 1998.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ХУРШИД ДАВРОН (асл номи Давронов Хуршид) (1952. 20.1,Самарканд вилояти Чордара қишлоғи) — Ўзбекистон халқ шоири (1999). Тошкент университетининг журналистика ф-тини тугатган (1969). Турли нашриёт ва ижодий ташкилотларда ишлаган (1974— 94). Маънавият ва маърифат марка зида раҳбар ўринбосари (1994—96). 1996 й.дан Ўзбекистон телевидениеси «Ёшлар» телеканалининг бош директори.

Дастлабки шеърлар тўплами — «Қадрдон қуёш» (1979). «Шаҳардаги олма дарахти» (1979), «Тунги боғлар» (1981), «Тўмарис кўзлари» (Болалик(1986), «Қақнус» (1987) ва «Баҳордан бир кун олдин» (1997) каби шеърий тўпламлари нашр этилган. Шеърларида воқеликка янгича нигоҳ билан қаровчи, табиат, жамият ва кишилар ҳаётида юз бераётган ўзгаришларни синчковлик билан кузатувчи, айни пайтда бокира ёшликка хос ҳайрат хиссини сақлаб қолган зукко шоир сифатида гавдаланади. Х.Д. сўзга, ифода воситалари ва шеърий шаклларга юксак мезонлар асосида ёндашади.

Х.Д. 90-й.ларда шеъриятдан кўра насрий жанрларда самарали ижод қилди. У олис утмищца яшаган унугилмас тарихий сиймолар ҳаёти ва фаолияти билан кизиқиб, улар ҳақидаги мўътабар қўлёзма манбалар билан танишди ва Бибихоним ҳақида «Самарканд хаёли» (1991), Улуғбек ҳақида «Соҳибқирон набираси» (1995), Шайх Кубро ҳақида «Шаҳидлар шоҳи» (1998) каби тарихиймаърифий киссаларни яратди. Х.Д. бу асарлари билан 90-й.ларда Ўзбекистонда тарихий ўтмишга бўлган муносабатнинт яна ҳам қизғин тус олишига муносиб ҳисса қўгцди. Х.Д. бундай тарихий сиймолар ҳаётини пухта ўрганиб, улар ҳакдда саҳна асарлари ҳам ёзди. («Мирзо Улуғбек» — «Алғул», 1995; «Бобуршоҳ», 1996). Х.Д. тарихий мавзудага бу асарлари билан ҳоз. ўзбек драматургиясига ўтмишда яшаган ажойиб ватандошларимизнинг ёрқин образларини олиб кирди. Х.Д. айни пайтда Самарқандда Амир Темурнинг 660, Улуғбекнинг 600 йиллигига, Парижда «Одеон» театрида Бухоро ва Хиванинг 2500 йиллигига бағишлаб ўтказилган театрлаштирилган томошалар ва 21 қисмдан иборат «Темурнома» видеофильми ва «Бухоройи шариф» (2 қисмли) телефильми сценарийлари муаллифи.

Шарқ ва Ғарб шоирларининг асарларидан иборат «Қирқ бир ишқ дафтари» (1989) ва япон шоирларининг шеърларидан таркиб топган «Денгиз япроқлари» (1988) тўпламларини ўзбек тилига таржима қилган. 2чақириқ Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг депутати. «Дўстлик» ордени билан мукофотланган (1997).

Ac: Самарқанд хаёли, Т., 1991; Баҳордан бир кун олдин [шеърлар, ривоятлар, таржималар], Т., 1997; Шаҳидлар шоҳи (Шайх Кубро тушлари), Т., 1998.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.