Yakunlovçi hujjat

Yakunlovçi hujjat YAKUNLOVÇI HUJJAT, Yevropada Xavfsizlik va hamkorlik kengaşining Yakunlovçi hujjati — xalqaro şartnoma. 1975 yil 1 avg.da Xelsinki şahrida Yevropaning 33 davlati, AQŞ va Kanada rahbarlari imzolagan. Ya.h.ning töla hajmda va bir butun holda bajarilişi lozim bölgan asosiy qoidalari: 1) Yevropada xavfsizlikni ta'minlaş; 2) iqtisodiyot, fan va texnika sohalarida hamkorlik, atrof muhitni muhofaza qiliş; 3) gumanitar va boşqalar sohalarda hamkorlik qiliş; 4) kengaşdan keyin yanada olğa qadamlar qöyiş. Ya.h.da özaro munosabatlar va hamkorlik normalarini belgilovçi 10 tamoyil bölib, ular quyidagilar: s.uveren tenglik; suverenitetga xos huquqlarni himoya qiliş; kuç işlatmaslik yoki kuç işlataman deb döqpöpisa qilmaslik; çegaralar daxlsizligi; hududiy butunlik; janjallarni tinç yöl bilan hal qiliş; içki işlarga aralaşmaslik; inson huquqlari va asosiy erkinliklarini hurmatlaş; xalqlar teng huquqligi va ularning öz taqdirini özi xohlagança hal qiliş huquqi; davlatlar örtasida özaro hamkorlik qiliş; xalqaro huquqiy majburiyatlarni bajariş. Ya.h. — Yevropani mustahkam tinçlik va yaxşi qöşniçilik munosabatlari örnatilgan qit'aga aylantirişning muhim omiliga aylandi. 1992 yil martgaça 51 davlat Ya.h.ga imzo çekkan. Yana q. Yevropa xavfsizlik va hamkorlik taşkiloti.