Yem
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 26-b. — ziyouz.com
Yem — 1) mollarga beriladigan töyimli ozuqa. Çorvaçilikda suli, arpa, makkajöxori, oq jöxori, buğdoy, qora buğdoy, soya, vika, nöxat donlari va b. Ye. örnida işlatiladi. Ye. böladigan donlar tarkibida 75% gaça uglevodlar, 12% protein, 2—5% yoğ, 1—4% mineral moddalar hamda V guruhiga mansub vitaminlar mavjud. 100 kg Ye.da 38—133 ozuqa birligi, 6,7—14,2 kg hazm böluvçi protein bor. Barça hayvonlar va parrandalarga Ye. aralaş yem va yem aralaşmasi körinişida beriladi. Ye.ning töyimliligini oşiriş maqsadida kepak, kunjara, pivo, spirt, şakar zavodlari çiqiti, baliq uni, göşt uni, göşt-suyak uni, qon uni va b. Ye.ga aralaştiriladi yoki boşqa turdagi ozuqalarga Ye. aralaştirib tert qilinadi. Ye. yengil hazm bölişi uçun maydalanadi, tuyiladi, tegirmonda un qilib tortiladi, açitiladi va h. k. Moğorlagan, qölansa hidli, qora yoki qönğir tusdagi, rangi aynigan, zaharli moddalari bölgan don va don mahsulotlarini Ye. örnida işlatib bölmaydi (yana q. Aralaş yem, Yem-xaşak); 2) ot oyoqlarida hosil böladigan çiqiq, şiş kasalligi («yem tuşişi»).
Q.: Aralaş yem, Yem-xaşak
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЕМ — 1) молларга бериладиган тўйимли озуқа. Чорвачиликда сули, арпа, маккажўхори, оқ жўхори, буғдой, қора буғдой, соя, вика, нўхат донлари ва б. Е. ўрнида ишлатилади. Е. бўладиган донлар таркибида 75% гача углеводлар, 12% протеин, 2—5% ёғ, 1—4% минерал моддалар ҳамда В гуруҳига мансуб витаминлар мавжуд. 100 кг Е.да 38—133 озуқа бирлиги, 6,7—14,2 кг ҳазм бўлувчи протеин бор. Барча ҳайвонлар ва паррандаларга Е. аралаш ем ва ем аралашмаси кўринишида берилади. Е.нинг тўйимлилигини ошириш мақсадида кепак, кунжара, пиво, спирт, шакар заводлари чиқити, балиқ уни, гўшт уни, гўшт-суяк уни, қон уни ва б. Е.га аралаштирилади ёки бошқа турдаги озуқаларга Е. аралаштириб терт қилинади. Е. енгил ҳазм бўлиши учун майдаланади, туйилади, тегирмонда ун қилиб тортилади, ачитилади ва ҳ. к. Моғорлаган, қўланса ҳидли, қора ёки қўнғир тусдаги, ранги айниган, заҳарли моддалари бўлган дон ва дон маҳсулотларини Е. ўрнида ишлатиб бўлмайди (яна қ. Аралаш ем, Ем-хашак); 2) от оёқларида ҳосил бўладиган чиқиқ, шиш касаллиги («ем тушиши»).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.