Yoğlarni gidrogenlaş
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 76-b. — ziyouz.com
Yoğlarni gidrogenlaş - glitse rin va töyinmagan yoğ kislotalarning murakkab efirlariga kataliz yöli b-n vodorod biriktiriş. Yo. g. usulini rus olimlari Norman va S. A. Fokinlar 1902—1903 y.larda taklif etişgan. Birinçi marta 1908 y.da Rossiyada sanoatda qöllanilgan. Qotirilgan yoğlar (salomas) oliş uçun dengiz hayvonlari va baliklarning suyuq yoğlari va ösimlik moylari gidrogenlanadi, söngra ular fizikkimyoviy xossalariga qarab margarin, ovqatbop yoğ va b. i. ç.da hamda texnik maqsadlar (sovun, stearin va izolyatsiya materiallari i. ç.)da qöllaniladi. Töyinmagan birikmalarning töyinişi, şuningdek, izomerlanişi tufayli Yo. g. jarayonida yoğ qotadi. Avtoklavlarda 220° tra va 0,2 MPa bosim ostida gidrogenlab ovqatbop yoğlar, 190—250° tra va 1,5— 2,0 MPa bosim ostida texnik yoğlar olinadi (yana q. Gidrogenlaş).
Q.: Gidrogenlaş
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЁҒЛАРНИ ГИДРОГЕНЛАШ - глице рин ва тўйинмаган ёғ кислоталарнинг мураккаб эфирларига катализ йўли б-н водород бириктириш. Ё. г. усулини рус олимлари Норман ва С. А. Фокинлар 1902—1903 й.ларда таклиф этишган. Биринчи марта 1908 й.да Россияда саноатда қўлланилган. Қотирилган ёғлар (саломас) олиш учун денгиз ҳайвонлари ва баликларнинг суюқ ёғлари ва ўсимлик мойлари гидрогенланади, сўнгра улар физиккимёвий хоссаларига қараб маргарин, овқатбоп ёғ ва б. и. ч.да ҳамда техник мақсадлар (совун, стеарин ва изоляция материаллари и. ч.)да қўлланилади. Тўйинмаган бирикмаларнинг тўйиниши, шунингдек, изомерланиши туфайли Ё. г. жараёнида ёғ қотади. Автоклавларда 220° тра ва 0,2 МПа босим остида гидрогенлаб овқатбоп ёғлар, 190—250° тра ва 1,5— 2,0 МПа босим остида техник ёғлар олинади (яна қ. Гидрогенлаш).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.