Yoruğlik interferensiyasi

Yoruğlik interferensiyasi ikkita yoki bir neçta yoruğlik tölqinlarining qöşilişi natijasida yoruğlik nurlanişi energiyasining fazoda qayta taqsimlanişi (q. Interferensiya); tölqin interferensiyasining xususiy holi. Yo. i. ekran yoki b. sirtda yoruğ yoki qoronği yöllar yoki doğlar (monoxromatik yoruğlik uçun) yoxud rangdor qismlar (oq yoruğlik uçun) yonmayon joylaşgan holda körinadi. Yo. i. 17a.daI. Nyuton tomonidan tadqiq qilingan bölsada, uning korpuskulyar nazariyasi uşbu xrdisani tuşuntira olmadi. Uni 19a. boşida T. Yung va O. Frene.tar tölqin hodisa sifatida nazariy talqin qilib berdilar. Doimiy faza farqi şaroitida, ya'ni kogerent yoruğlik dastalarining qöşilişi natijasida vujudga keluvçi, fazoda kuçaygan va susaygan intensivliklarning muntazam almaşinuvidan iborat bölgan Yo. i. eng kengtarqalgan — statsionar interfere n siya dir. Yo. i. turlari asosan yoruğlikning kogerent dastalarini hosil qiliş usullari b-n boğliq. Yoruğlikning kogerent dastalarini hosil qilişning ikki usuli: tölqin frontini böliş usuli va amplitudani böliş usulidan keng foydalaniladi. Tölqin frontini amplitudaviy böliş tuzilmalarida birlamçi manbaning nurlanişi optik muxitlarning yarim şaffof böliniş çegaralari b-n bölinadi. Mac, sovun pufaklari, suvdagi yoğ pardalarida şunday tur Yo. i. vujudga keladi. Bu hollarning bar çasida ikkita sirtdan qaytgan yoruğliklarning interferensiyasi xreil böladi. Amplitudani böliş usuli interferometrlarda keng qöllanilib, unda tölqin maydonlari maxsus yarim şaffof közgular vositasida bölinadi. Yuqoridagi ikki nurli interferensiyadan taşqari, köp nurli Yo. i.lar ham mavjud. Fabri — Pero interferometri köp karrali qaytuvçi nurlarda işlasa, difraksiya panjaralari va Maykelson eşelonlari köp elementli davriy tuzilmalarga asoslangan. Yo. i.dan yoruğlikning spektral tahlilida, masofalar, burçaklar va tezliklarni aniq ölçaş hamda refraktometriyada keng qöllaniladi. Yo. i. golografiya asosini taşkil qiladi.