Zang kasalligi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 26-b. — ziyouz.com
Zang kasalligi ZANG KASALLIGI, ösimliklar zang kasalligi — ösimliklarda zamburuğlar keltirib çiqaradigan kasallik. 3. k. b-n ğalla ekinlari, beda, Zang kasalligi: 1 — buğdoy zang kasali; 2—malina zang kasali; 3—nok zang kasali lavlagi, ziğir, nöxat, kungaboqar, bodom, olma, nok kasallanadi. Kasallangan ösimlik bargi, poyasi va qisman mevasida zarğaldoq, keyinçalik jigarrang spora dömboqçalari paydo böladi, ösimlik yaxşi rivojlanmaydi, ba'zan barglari quriydi, ğalla ekinlari boşoklamaydi. Zang zamburuğlarining bahor, yoz va qişki sporalari rivojlaniş siklini ikki xil ösimlikda ötkazadi. Mac, buğdoy, suli, javdarda uçraydigan çiziqsimon zang (qözğatuvçisi Puccinia graminis) zamburuğlari don ekinlari poxolida qişlab, bahorda zirkka ötadi, söng yana don ekinlarini zararlaydi. Olma va nokdagi zang zamburuğlari arçada qişlab bahorda uning sporalari yana mevali daraxtlarga ötadi.
Kuraş çoralari: almaşlab ekiş joriy qilinadi, kasallikka çidamli navlar ekiladi, dala atrofida zirk, arça östirilmaydi, kasallikning boşlaniş davrida ekinlar oltinguturt b-n çanglanadi (yana q. Zamburuğli kasalliklar).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗАНГ КАСАЛЛИГИ, ўсимликлар занг касаллиги — ўсимликларда замбуруғлар келтириб чиқарадиган касаллик. 3. к. б-н ғалла экинлари, беда, Занг касаллиги: 1 — буғдой занг касали; 2—малина занг касали; 3—нок занг касали лавлаги, зиғир, нўхат, кунгабоқар, бодом, олма, нок касалланади. Касалланган ўсимлик барги, пояси ва қисман мевасида зарғалдоқ, кейинчалик жигарранг спора дўмбоқчалари пайдо бўлади, ўсимлик яхши ривожланмайди, баъзан барглари қурийди, ғалла экинлари бошокламайди. Занг замбуруғларининг баҳор, ёз ва қишки споралари ривожланиш циклини икки хил ўсимликда ўтказади. Mac, буғдой, сули, жавдарда учрайдиган чизиқсимон занг (қўзғатувчиси Puccinia graminis) замбуруғлари дон экинлари похолида қишлаб, баҳорда зиркка ўтади, сўнг яна дон экинларини зарарлайди. Олма ва нокдаги занг замбуруғлари арчада қишлаб баҳорда унинг споралари яна мевали дарахтларга ўтади.
Кураш чоралари: алмашлаб экиш жорий қилинади, касалликка чидамли навлар экилади, дала атрофида зирк, арча ўстирилмайди, касалликнинг бошланиш даврида экинлар олтингутурт б-н чангланади (яна қ. Замбуруғли касалликлар).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.