Zanglamas pölat
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 29-b. — ziyouz.com
Zanglamas pölat — atmosfera şaroitida va ba'zi zararli muxitlarda zanglaşga (korroziyaga) qarşi turğun pölat; legirlangan pölat turi. Pölatning zanglaşga qarşilik xossasini yaxşilovçi asosiy legirlovçi element xrom (12—20%) hisoblanadi (q. Metallar korroziyasi). Pölat sirtida himoya pardasi hosil qiladigan elementlar — alyuminiy, kremniy, nikel va b.ning ham bölişi pölatning zanglaşga turğunligini oşiradi. Bulardan taşqari, yuzaning holatiga moye keluvçi metallning bir jinsliligi, kristallitlararo korroziya, öta yuqori (metall va payvand birikmalarda darzlar hosil qiluvçi) kuçlanişlar ta'sirida yemirilişga moyil bölmaslik xossalari muhim ahamiyatga ega. Xromli, xromnikelli va xromnikelmarganetsli xillari bor. Xromli 3. p.dan peç jihozlari, qizdiriş peçlarining elementlari tayyorlanadi. Xromnikelli va xromnikelmarganetsli 3. p.dan yuqori tralarda bosim ostida işlaydigan apparat va buyumlarning detallari tayyorlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗАНГЛАМАС ПЎЛАТ — атмосфера шароитида ва баъзи зарарли мухитларда занглашга (коррозияга) қарши турғун пўлат; легирланган пўлат тури. Пўлатнинг занглашга қаршилик хоссасини яхшиловчи асосий легирловчи элемент хром (12—20%) ҳисобланади (қ. Металлар коррозияси). Пўлат сиртида ҳимоя пардаси ҳосил қиладиган элементлар — алюминий, кремний, никель ва б.нинг ҳам бўлиши пўлатнинг занглашга турғунлигини оширади. Булардан ташқари, юзанинг ҳолатига мое келувчи металлнинг бир жинслилиги, кристаллитлараро коррозия, ўта юқори (металл ва пайванд бирикмаларда дарзлар ҳосил қилувчи) кучланишлар таъсирида емирилишга мойил бўлмаслик хоссалари муҳим аҳамиятга эга. Хромли, хромникелли ва хромникельмарганецли хиллари бор. Хромли 3. п.дан печь жиҳозлари, қиздириш печларининг элементлари тайёрланади. Хромникелли ва хромникельмарганецли 3. п.дан юқори траларда босим остида ишлайдиган аппарат ва буюмларнинг деталлари тайёрланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.