Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Zikir Muhammadjonov

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 935-b. — ziyouz.com

    Muhammadjonov Zikir (Zokir) (1921.1.1, Toşkent) — Özbekiston xalq artisti (1962). Özbekiston Qahramoni (2003). Toşkent teatr va rassomlik san'ati in-tini tugatgan (1949). 1938 y.dan Hamza teatri (hoz. Özbek milliy akademik drama teatri)da aktyor. 1977—82 y.lar Özbekiston Teatr arboblari uyuşmasining raisi. M. keng qamrovli aktyor bölib, spektaklda, kino va televideniyeda jahon dramaturgiyasining mumtoz namunalarida, özbek adiblarining umuminsoniy mavzularidagi asarlarida obrazlarni maxrrat b-n yaratgan. Ferdinand («Makr va muhabbat»), Jaloliddin («Jaloliddin Manguberdi»), Abdullatif («Mirzo Uluğbek»), Navoiy («Alişer Navoiy»), Goratsio («Hamlet»), Kassio («Otello»), Furqat («Furqat»), Yedi-gey («Asrga tatigulik kun»), Samandar («Samandar»), Sintaro («Öğirlangan umr»), Oktaviya Sezar («Yuliy Sezar»), Dehqonboy (Şoqi sözana»), Jabborov («Parvoz»), Yusufbek hoji («Ötgan kunlar»), Beruniy («Abu Rayxrn Beruniy») kabi rollarida M.ning öziga xos ijod nafasi ovozdagi jöşqin ehtiros, fikran teranlik va vazminlik b-n töldirilib, imkoniyat kuçi namoyon bölgan. M. bir qança filmlarda (Maksud, «Fidoyi»; prof. Karimov, «Koniyut ğorining siri»; Şoh Baxrom, «Dilorom»; Junaidxon, «Uzoq-yaqin yillar»; Yusuf, «Alibobo va qirq qaroqçi» va b.) ham suratga tuşgan. Ayniqsa, «General Rahimov» filmidagi Sobir Raximov roli aloxdda örin tutadi. Generalga xos jöşqinlik, şijoat, jasurlik, bağri kenglik M. ijrosida öz aksini töla topa olgan. Aktyor videofilm va telespektakllarda qam bir qança obrazlar yaratgan: Uluğbek («Uluğbek xazinasi»), Husayn Boyqaro («Alişer Navoiy»), Isomiddin aka («Yer farzandi»), prof. Komilov («Imon») va b. şular jumlasidan. Bir qança çet el filmlarida ham suratga tuşgan. M. yaratgan obrazlar kuçli psixologik dramatizmi, romantik kötarinkiligi b-n ajralib turadi. «Şuxrat» medali (1994), «Döstlik» (1996), «Buyuk xizmatlari uçun» (1998) ordenlari b-n takdirlangan.

    As: Ta'zim, T., 1996; Özim körgan va bilganlarim, T., 1998; Uluğlar orasida, T., 2003.

    Toşpölat Tursunov.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МУҲАММАДЖОНОВ Зикир (Зокир) (1921.1.1, Тошкент) — Ўзбекистон халқ артисти (1962). Ўзбекистон Қаҳрамони (2003). Тошкент театр ва рассомлик санъати ин-тини тугатган (1949). 1938 й.дан Ҳамза театри (ҳоз. Ўзбек миллий академик драма театри)да актёр. 1977—82 й.лар Ўзбекистон Театр арбоблари уюшмасининг раиси. М. кенг қамровли актёр бўлиб, спектаклда, кино ва телевидениеда жаҳон драматургиясининг мумтоз намуналарида, ўзбек адибларининг умуминсоний мавзуларидаги асарларида образларни махррат б-н яратган. Фердинанд («Макр ва муҳаббат»), Жалолиддин («Жалолиддин Мангуберди»), Абдуллатиф («Мирзо Улуғбек»), Навоий («Алишер Навоий»), Горацио («Ҳамлет»), Кассио («Отелло»), Фурқат («Фурқат»), Еди-гей («Асрга татигулик кун»), Самандар («Самандар»), Синтаро («Ўғирланган умр»), Октавия Цезарь («Юлий Цезарь»), Деҳқонбой (Шоқи сўзана»), Жабборов («Парвоз»), Юсуфбек ҳожи («Ўтган кунлар»), Беруний («Абу Райхрн Беруний») каби ролларида М.нинг ўзига хос ижод нафаси овоздаги жўшқин эҳтирос, фикран теранлик ва вазминлик б-н тўлдирилиб, имконият кучи намоён бўлган. М. бир қанча фильмларда (Максуд, «Фидойи»; проф. Каримов, «Кониют ғорининг сири»; Шоҳ Бахром, «Дилором»; Жунаидхон, «Узоқ-яқин йиллар»; Юсуф, «Алибобо ва қирқ қароқчи» ва б.) ҳам суратга тушган. Айниқса, «Генерал Раҳимов» фильмидаги Собир Рахимов роли алохдда ўрин тутади. Генералга хос жўшқинлик, шижоат, жасурлик, бағри кенглик М. ижросида ўз аксини тўла топа олган. Актёр видеофильм ва телеспектаклларда қам бир қанча образлар яратган: Улуғбек («Улуғбек хазинаси»), Ҳусайн Бойқаро («Алишер Навоий»), Исомиддин ака («Ер фарзанди»), проф. Комилов («Имон») ва б. шулар жумласидан. Бир қанча чет эл фильмларида ҳам суратга тушган. М. яратган образлар кучли психологик драматизми, романтик кўтаринкилиги б-н ажралиб туради. «Шухрат» медали (1994), «Дўстлик» (1996), «Буюк хизматлари учун» (1998) орденлари б-н такдирланган.

    Ас: Таъзим, Т., 1996; Ўзим кўрган ва билганларим, Т., 1998; Улуғлар орасида, Т., 2003.

    Тошпўлат Турсунов.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.