pianist

Pianist — fortepianoda ijro etuvçi musiqaçi. Pianistning repertuariga klassik musiqa, jaz, blyuz va rok-n-roll kabi ommabop musiqa kiradi.

Pianistlar yakka özi çiqişi, ansambl yoki orkestr tarkibida ijro etişi hamda boşqa musiqaçilarga jörlik qilişi mumkin. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, faqat kam sonli pianistlar konsert faoliyati bilan şuğullanadi; köpçiligi jörnavozlik, mehmonxona va restoranlarda çiqiş, musiqa studiyalarida işlaş hamda musiqa öqitiş bilan band.

Zamonaviy klassik pianistlar faoliyatini ijro, ovoz yoziş, ta'lim beriş, tadqiqot va repertuarni yangi asarlar bilan boyitişga bağişlaydi. 19-asr pianistlaridan farqli ravişda, ular odatda bastakorlik yoki musiqani köçirib yoziş (transkripsiya) bilan şuğullanmaydi. Ayrim klassik pianistlar jörnavozlik va kamer musiqasiga ixtisoslaşadi, kamroq qismi esa töliq yakkaxon faoliyatni tanlaydi.

Jaz pianistlari deyarli doim boşqa musiqaçilar bilan birga ijro etadi; ularning ijrosi klassik pianistlarnikiga qaraganda erkinroq, improvizatsiya işning muhim qismi hisoblanadi. Ommabop musiqa pianistlari jonli çiqişlarda yoki studiyada sessiya musiqaçisi sifatida işlaşi mumkin.

Inglizça Vikipediyaga köra, Motsartni birinçi konsert pianisti deb hisoblaş mumkin, çunki u fortepianoda keng çiqiş qilgan. Klassitsizm davrida Betxoven va Klementi, romantizm davrida List, Brams, Şopen, Mendelson, Raxmaninov va Şuman ham ijrosi bilan maşhur bölgan. Romantizm davrida bastakorligidan köra ijrosi bilan maşhur pianistlar — Klara Şuman va Hans fon Byulov ham paydo böldi.

Rus tilidagi maqolada 2014-yildan boşlab har yili 8-noyabr Pianistlar kuni sifatida nişonlanişi qayd etilgan.

Bolalarni çolğuda çalişga odatda erta yoşdan, hatto uç yoşdan örgata boşlaydi. Ta'lim quyidagilardan iborat:

• repertuar asarlarini özlaştiriş — ular yoddan örganilib, yuqori darajada mukammallaştiriladi;
• barmoq maşqlari — gammalar, arpedjiolar, etyudlar va Xanon kabi maxsus maşqlar;
• notadan öqib çaliş;
• improvizatsiya;
• ansamblda ijro;
• solfedjio;
• musiqa nazariyasi.

Fortepianoda çalişni örganiş köp yil davom etadi. Pianistning kasbiy sifatlari texnik mahorat, ijroning ifodaliligi va asarlarga öz talqinini beriş qobiliyatidan taşkil topadi. Pianistlar orasida mahorat tanlovlari ötkaziladi.

Inglizça Vikipediyaga köra, yoşligida jiddiy ta'lim olib, keyin boşqa kasbni tanlagan havaskor pianistlar ham köp. Masalan, Jon Nakamatsu 1997-yilda Van Klibern xalqaro tanlovida oltin medalni yutganida konservatoriyada öqimagan va maktabda nemis tilidan dars bergan; klassik pianist sifatida faoliyatini tanlovdan keyin boşlagan.