Putonghua
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
4 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
15 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Putonghua — shimoliy xitoy tilining (mandarin) standart shakli. Rus tilidagi materialda uning Taypeydagi va Singapurdagi shakllari oz farq bilan shu tilning analogi sifatida koʻrsatilgan. Ingliz tilidagi materialga koʻra…
− Nomlanishi: «putonghua» soʻzi maʼnosi «umumiy til». Rus tilidagi materialga koʻra, atama 1949-yildan keyin KXRda yaratilgan; ingliz tilidagi materialga koʻra esa u 1906-yilda Chju Venshyunning yozuvlarida uchraydi, 1955-…
− Putonghua butun Xitoyda davlat tili va xalqlararo muloqot tili sifatida qoʻllanadi. U Birlashgan Millatlar Tashkilotining rasmiy tillaridan biri. Ingliz tilidagi materialga koʻra, u Tayvanning milliy tillaridan biri va S…
− 2004-yilgi rasmiy soʻrovga koʻra (rus tilidagi material), KXR aholisining 53 foizi putonghuada gaplasha olgan, 18 foizi uyda, 42 foizi oʻqish va ishda ishlatgan. Ingliz tilidagi materialda Xitoy Taʼlim vazirligining 2007…
− Xitoy tilida tarixan katta lahja xilma-xilligi boʻlgan. Ming (1368–1644) va Qing (1644–1912) sulolalari davrida saroyda «guanhua» («rasmiy nutq») umumiy til boʻlib xizmat qilgan. XIX asrgacha bu til Nankin lahjasiga asos…
− Fonetika: putonghua — tonli til. Rus tilidagi materialga koʻra, tonsiz 414, tonlar bilan 1324 xil boʻgʻin bor; toʻrt ton ajratiladi: tekis, koʻtariluvchi, tushib-koʻtariluvchi va tushuvchi. Ingliz tilidagi materialda toʻ…
+ Putonghua — şimoliy xitoy tilining (mandarin) standart şakli. Rus tilidagi Vikipediyada uning Taypeydagi va Singapurdagi şakllari oz farq bilan şu tilning analogi sifatida körsatilgan. Ingliz tilidagi Vikipediyaga k…
+ Nomlanişi: «putonghua» sözi ma'nosi «umumiy til». Rus tilidagi Vikipediyaga köra, atama 1949-yildan keyin KXRda yaratilgan; ingliz tilidagi Vikipediyaga köra esa u 1906-yilda Çju Venşyunning yozuvlarida uçraydi, 1…
+ Putonghua butun Xitoyda davlat tili va xalqlararo muloqot tili sifatida qöllanadi. U Birlaşgan Millatlar Taşkilotining rasmiy tillaridan biri. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, u Tayvanning milliy tillaridan biri va…
+ 2004-yilgi rasmiy sörovga köra (rus tilidagi Vikipediya), KXR aholisining 53 foizi putonghuada gaplaşa olgan, 18 foizi uyda, 42 foizi öqiş va işda işlatgan. Ingliz tilidagi Vikipediyada Xitoy Ta'lim vazirligining …
+ Xitoy tilida tarixan katta lahja xilma-xilligi bölgan. Ming (1368–1644) va Qing (1644–1912) sulolalari davrida saroyda «guanhua» («rasmiy nutq») umumiy til bölib xizmat qilgan. 19-asrgaça bu til Nankin lahjasiga asosl…
+ Fonetika: putonghua — tonli til. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, tonsiz 414, tonlar bilan 1324 xil böğin bor; tört ton ajratiladi: tekis, kötariluvçi, tuşib-kötariluvçi va tuşuvçi. Ingliz tilidagi Vikipediyada…
13 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 26
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Putonghua — Xitoy Xalq Respublikasining rasmiy tili, Pekin lahjasiga asoslangan zamonaviy standart xitoy tili.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%83%D1%82%D1%83%D0%BD%D1%85%D1%83%D0%B0→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 26
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Putonghua (xitoyça: 普通话, pinyin: Pǔtōnghuà) — Xitoy Xalq Respublikasida rasmiy til. Uning talaffuzi Pekin lahjasiga, grammatikasi esa zamonaviy yozma adabiy xitoy tiliga asoslangan. Taypeyda u guoyu, Singapurda huayu de…
+ ## Tasnifi
+ Putonghua — şimoliy xitoy tilining (mandarin) standart şakli. Rus tilidagi materialda uning Taypeydagi va Singapurdagi şakllari oz farq bilan şu tilning analogi sifatida körsatilgan. Ingliz tilidagi materialga köra…
+ Til tipologiyasiga köra u izolyatsiyalovçi, tonli va analitik til. Söz tartibi — ega–kesim–töldiruvçi (SVO).
+ Nomlanişi: «putonghua» sözi ma'nosi «umumiy til». Rus tilidagi materialga köra, atama 1949-yildan keyin KXRda yaratilgan; ingliz tilidagi materialga köra esa u 1906-yilda Çju Venşyunning yozuvlarida uçraydi, 1955-…
+ ## Tarqalişi va sözlaşuvçilar
+ Putonghua butun Xitoyda davlat tili va xalqlararo muloqot tili sifatida qöllanadi. U Birlaşgan Millatlar Taşkilotining rasmiy tillaridan biri. Ingliz tilidagi materialga köra, u Tayvanning milliy tillaridan biri va S…
+ 2004-yilgi rasmiy sörovga köra (rus tilidagi material), KXR aholisining 53 foizi putonghuada gaplaşa olgan, 18 foizi uyda, 42 foizi öqiş va işda işlatgan. Ingliz tilidagi materialda Xitoy Ta'lim vazirligining 2007…
+ 1994-yildan KXRda putonghua biliş darajasini aniqlovçi imtihon joriy etilgan. Darajalar 1-A dan 3-B gaça bölib, xatolar uluşi bilan belgilanadi.
+ ## Yozuvi
+ Putonghua xitoy yozuvi bilan yoziladi. Uni lotin alifbosida yoziş uçun pinyin romanizatsiya tizimi mavjud.
+ ## Tarixi
+ Xitoy tilida tarixan katta lahja xilma-xilligi bölgan. Ming (1368–1644) va Qing (1644–1912) sulolalari davrida saroyda «guanhua» («rasmiy nutq») umumiy til bölib xizmat qilgan. XIX asrgaça bu til Nankin lahjasiga asos…
+ 1912-yilda Xitoy Respublikasi taşkil etilgaç, talaffuzni birlaştiriş komissiyasi çaqirilgan, 1919-yilda heç bir mavjud nutqqa mos kelmaydigan aralaş talaffuzni belgilovçi «Milliy talaffuz luğati» çop etilgan. K…
+ 1955-yilda KXRda «guoyu» örniga rasman «putonghua» atamasi qöllana boşladi. 1956-yilda standart quyidagiça belgilandi: talaffuz me'yori — Pekin fonetik tizimi, asosiy lahja — şimoliy lahjalar, grammatika me'yori — n…
+ ## Xususiyatlari
+ Fonetika: putonghua — tonli til. Rus tilidagi materialga köra, tonsiz 414, tonlar bilan 1324 xil böğin bor; tört ton ajratiladi: tekis, kötariluvçi, tuşib-kötariluvçi va tuşuvçi. Ingliz tilidagi materialda tö…
+ Morfologiya: köp böğinli sözlar (75,4 foiz) bir böğinlilardan (24,6 foiz) köp. Asosiy söz yasaş usuli — söz qöşiş. Söz özgartiriş kuçsiz, asosan fe'lning köriniş qöşimçalari orqali ifodalanadi; köp…
+ Sintaksis: ot birikmasida son, körsatiş olmoşi yoki miqdor sözidan keyin sanoq sözlari (klassifikatorlar) qöllanadi; 个 (gè) universal klassifikatorga aylanib bormoqda. Gapda mavzu (topik) va izoh (komment) ajratila…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q24841726
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.