Qirğiz tili
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Qirgʻiz tili — turkiy tillarning qirgʻiz-qipchoq guruhiga mansub, Qirgʻiziston Respublikasining davlat tili.→ Qirğiz tili — turkiy tillarning qirğiz-qipçoq guruhiga mansub, Qirğiziston Respublikasining davlat tili. - Nom · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Qirgʻiz tili→ Qirğiz tili - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
4 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
10 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Qirgʻiz tili Qirgʻizistondan tashqari Oʻzbekiston, Tojikiston, Qozogʻiston, Xitoy, Rossiya, Afgʻoniston, Pokiston va boshqa mamlakatlarda yashovchi qirgʻizlar orasida ham tarqalgan. Xitoyda Sinszyandagi Qizilsu qirgʻiz a…
− Ingliz Vikipediyasiga koʻra, 925-yilda Liao sulolasi Yenisey qirgʻizlarini magʻlub etib, Moʻgʻuliston dashtlaridan chiqarib yuborganida, ayrim qadimgi qirgʻiz elitalari Oltoy va Sinszyanga joylashib, mahalliy qipchoqlar …
+ Qirğiz tili Qirğizistondan taşqari Özbekiston, Tojikiston, Qozoğiston, Xitoy, Rossiya, Afğoniston, Pokiston va boşqa mamlakatlarda yaşovçi qirğizlar orasida ham tarqalgan. Xitoyda Sinszyandagi Qizilsu qirğiz a…
+ Ingliz Vikipediyasiga köra, 925-yilda Liao sulolasi Yenisey qirğizlarini mağlub etib, Möğuliston daştlaridan çiqarib yuborganida, ayrim qadimgi qirğiz elitalari Oltoy va Sinszyanga joylaşib, mahalliy qipçoqlar …
12 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 26
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Qirğiz tili — turkiy tillarning qirğiz-qipçoq guruhiga mansub, Qirğiziston Respublikasining davlat tili.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Qirg%CA%BBiz_tili→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 26
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Qirğiz tili (qirğizça: kirgiz tili) — turkiy tillarning qirğiz-qipçoq guruhiga mansub til, Qirğizistonning davlat tili. Unda asosan etnik qirğizlar sözlaşadi.
+ ## Tasnifi
+ Qirğiz tili turkiy tillarning qipçoq guruhiga kiradi. Rus Vikipediyasi Katta rus ensiklopediyasiga tayanib yozişiça, u tarixan toğ-Oltoy tillariga (xakas-oltoy guruhi) yaqin bölgan, ammo Örta asrlarning oxirida qi…
+ ## Tarqalişi va sözlaşuvçilar
+ Qirğiz tili Qirğizistondan taşqari Özbekiston, Tojikiston, Qozoğiston, Xitoy, Rossiya, Afğoniston, Pokiston va boşqa mamlakatlarda yaşovçi qirğizlar orasida ham tarqalgan. Xitoyda Sinszyandagi Qizilsu qirğiz a…
+ ## Yozuvi
+ Qirğiz yozuvi tarixi manbalarda turliça bayon etilgan. Özbek Vikipediyasida arab alifbosi 1924-yildan, lotin yozuvi 1926- yoki 1927-yildan, kirill yozuvi 1940- yoki 1941-yildan joriy etilgani aytilgan. Rus va ingliz V…
+ ## Tarixi
+ Ingliz Vikipediyasiga köra, 925-yilda Liao sulolasi Yenisey qirğizlarini mağlub etib, Möğuliston daştlaridan çiqarib yuborganida, ayrim qadimgi qirğiz elitalari Oltoy va Sinszyanga joylaşib, mahalliy qipçoqlar …
+ ## Xususiyatlari
+ Qirğiz tili ikki lahja guruhiga — şimoliy va janubiy lahjalarga bölinadi. Adabiy til şimoliy lahja asosida şakllangan. Şimoliy lahjada möğul, janubiy lahjada özbek özlaşmalari köproq. Uçinçi, kiçik lahja —…
+ Fonetikasida unlilar uyğunligi (singarmonizm) izçil saqlanadi, uzun unlilar mavjud: ular yozuvda harfni ikkilantiriş bilan beriladi va ma'noni farqlaşi mumkin (rus Vikipediyasidagi misol: saat «soat» — sat «sot»). Ur…
+ Grammatikasida grammatik jins yöq, gap tartibi — ega–töldiruvçi–kesim. Qirğiz tilida 6 ta kelişik bor. Köplik qöşimçasi 12 fonetik variantga ega; son bilan kelganda ot birlikda qöllanadi (eki kүn «ikki kun»).
+ Leksikasida sof turkiy qatlamdan taşqari arab, fors, rus va möğul özlaşmalari bor. Rus Vikipediyasiga köra, qirğiz tili mustaqil turkiy davlatlarning titul tillari orasida arab-fors ta'siriga eng kam uçragani his…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q9255
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.