Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Qoraxoniylar tili

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Opus 5.5SI 54%Claude Sonnet 5.5SI 46%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Qoraxoniylar tili — Qoraxoniylar davlatida shakllangan, oʻrta turkiy davrning ilk bosqichiga mansub adabiy turkiy til. → Qoraxoniylar tili — Qoraxoniylar davlatida şakllangan, örta turkiy davrning ilk bosqiçiga mansub adabiy turkiy til.

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      4 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      9 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − Turkiy tillarni qadimgi, oʻrta va yangi davrlarga ajratgan turkologlarning fikricha, Qoraxoniylar tili oʻrta turkiy tilning ilk davrini boshlab bergan. Bu fikrni qoʻllovchilar X va XV asrlarni oʻrta turk tili asri deb hi…

      − Qoraxoniylar tili markazi Qashqarda boʻlgan Qoraxoniylar davlati hududida shakllangan va musulmon madaniyati taʼsirini oʻziga singdirgan. Uni Qashqar tilining qadimgi shakli deb ham atash mumkin. Bu XIV asr boshlarigacha…

      − Ingliz va oʻzbek tilidagi maqolalarda qadimgi turkiy tillar davri V–XV asrlarni oʻz ichiga olishi aytiladi. Ligeti tasnifiga koʻra, bu davr uchta bosqichga boʻlinadi: Moniy va Budda matnlari tarjimalari hamda uygʻur yozu…

      − Moʻgʻullar va keyingi Temuriylar davrida Qoraxoniylar tili hamda gʻarbdagi Xorazm tili oʻrnini Chigʻatoy tiliga boʻshatib berdi. Rus tilidagi manbaga koʻra, XIV–XV asrlarga kelib xoqoniy til qadimgi uygʻur tilini deyarli…

      + Turkiy tillarni qadimgi, örta va yangi davrlarga ajratgan turkologlarning fikriça, Qoraxoniylar tili örta turkiy tilning ilk davrini boşlab bergan. Bu fikrni qöllovçilar X va 15-asrlarni örta turk tili asri deb hi…

      + Qoraxoniylar tili markazi Qaşqarda bölgan Qoraxoniylar davlati hududida şakllangan va musulmon madaniyati ta'sirini öziga singdirgan. Uni Qaşqar tilining qadimgi şakli deb ham ataş mumkin. Bu 14-asr boşlarigaça …

      + Ingliz va özbek tilidagi maqolalarda qadimgi turkiy tillar davri 5–15-asrlarni öz içiga olişi aytiladi. Ligeti tasnifiga köra, bu davr uçta bosqiçga bölinadi: Moniy va Budda matnlari tarjimalari hamda uyğur yozu…

      + Möğullar va keyingi Temuriylar davrida Qoraxoniylar tili hamda ğarbdagi Xorazm tili örnini Çiğatoy tiliga böşatib berdi. Rus tilidagi manbaga köra, 14–15-asrlarga kelib xoqoniy til qadimgi uyğur tilini deyarli …

      9 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    4. Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 27

      Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi

      Qoraxoniylar tili — Qoraxoniylar davlatida şakllangan, örta turkiy davrning ilk bosqiçiga mansub adabiy turkiy til.

    5. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Qoraxoniylar_tili→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 27

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Qoraxoniylar tili (Xoqoniya tili, Xoqoniya lahjasi, Qoraxonliça) — turkiy tillardan biri, Qoraxoniylar davlatining adabiy tili. Ingliz tilidagi manbada u birinçi adabiy islomiy turkiy til sifatida tavsiflangan.

      + ## Tasnifi

      + Turkiy tillarni qadimgi, örta va yangi davrlarga ajratgan turkologlarning fikriça, Qoraxoniylar tili örta turkiy tilning ilk davrini boşlab bergan. Bu fikrni qöllovçilar X va XV asrlarni örta turk tili asri deb hi…

      + Ingliz tilidagi manbaga köra, Xorazm turkiysi va keyinçalik Çiğatoy tili Qoraxoniy tilining davomçilaridir. Rus tilidagi manbada bir qança tadqiqotçilar fikriça, uning davomi örta asr çiğatoy tili hamda hozirg…

      + ## Tarqalişi va sözlaşuvçilar

      + Qoraxoniylar tili markazi Qaşqarda bölgan Qoraxoniylar davlati hududida şakllangan va musulmon madaniyati ta'sirini öziga singdirgan. Uni Qaşqar tilining qadimgi şakli deb ham ataş mumkin. Bu XIV asr boşlarigaça…

      + ## Yozuvi

      + Ingliz tilidagi manbada til arab yozuvida yozilgani aytiladi. Rus tilidagi manbaga köra, xoqoniy til yodgorliklari arab va uyğur yozuvlarida saqlangan: „Qutadğu bilig“ va „Devonu luğatit turk“ arab harflarida yozilga…

      + ## Tarixi

      + Ingliz va özbek tilidagi maqolalarda qadimgi turkiy tillar davri V–XV asrlarni öz içiga olişi aytiladi. Ligeti tasnifiga köra, bu davr uçta bosqiçga bölinadi: Moniy va Budda matnlari tarjimalari hamda uyğur yozu…

      + Möğullar va keyingi Temuriylar davrida Qoraxoniylar tili hamda ğarbdagi Xorazm tili örnini Çiğatoy tiliga böşatib berdi. Rus tilidagi manbaga köra, XIV–XV asrlarga kelib xoqoniy til qadimgi uyğur tilini deyarli…

      + ## Xususiyatlari

      + Qoraxoniy tili luğatiga arab va fors tillaridan özlaşmalar ta'sir qilgan, ammo til özi qadimgi uyğur tiliga öxşaşligi bilan qayd etilgan. Bu tilda 21 ga yaqin asar yozilgan. Eng muhimlari — Yusuf Xos Hojibning „Q…

    6. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q4494885

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.