Qöşiqçi

Qöşiqçi — öz ovozi bilan qöşiq ijro etuvçi şaxs. Unga köpinça musiqiy asbob çaluvçi musiqaçilar jör böladi.

Qöşiqçining asosiy vazifasi qöşiqni öz ovozi bilan ijro etişdir. Ijro paytida unga musiqiy asbob çaluvçi musiqaçilar jör bölişi mumkin.

Ayrim qöşiqçilar qöşiqni özlari ham yozadi. Manbalarda bunday ijroçilar «avtor-ijroçi» (rus tilida), inglizça «singer-songwriter» deb ataladi. Ular matn va kuy yaratadi, qöşiqni ijro etadi, köpinça gitara yoki pianino bilan özlariga özlari jör böladi. Ingliz tilidagi manbaga köra, ular ba'zan aranjirovka, miksaj, prodyuserlik va öz faoliyatini boşqariş kabi işlarni ham bajaradi. Rus tilidagi manbada bunday ijroçilar «bard» sözi bilan ham ataladi.

Ingliz tilidagi manbaga köra, öz qöşigini yozib ijro etuvçi şaxs ğoyasi qadimgi baxşilik (bardlik) oğzaki an'anasiga borib taqaladi. Şe'rlar kuy yoki qöşiq sifatida, ba'zan arfa yoki şunga öxşaş asbob jörligida ijro etilgan. Bosma ixtirosidan keyin qöşiqlarni yozib, ballada sotuvçilar ijro etgan. Yevropada sayyor ijroçilar bölgan. Katta şaharlarda jamoat joylarida çiqiş qilib kun köriş mumkin bölgan. Fonograf yozuvi ixtiro qilingaç, Hank Williams kabi ijroçilar maşhur bölgan, radio esa ularning tanilişini yanada oşirgan.

Ingliz tilidagi manbada «singer-songwriter» atamasi 1949-yildan qayd etilgani, 1960-yillardan boşlab keng qöllanila boşlangani aytiladi. 1940–1960-yillarda AQShdagi folk musiqasi jonlanişi davrida yoş ijroçilar öz qöşiqlarini yozib ijro eta boşlagan. Rus tilidagi manbaga köra, 20-asr örtalarida SSSRda avtorlik qöşiği yönalişi paydo bölgan, Italiyada, Fransiyada, Lotin Amerikasida ham şunga öxşaş yönalişlar rivojlangan.

Özbek tilidagi manbaga köra, professional qöşiqçi böliş uçun yoqimli ovoz sohibi böliş va musiqiy ta'lim oliş kerak.