Saros

+ Saros (yunonça saros — «takrorlaniş») — Quyoş va Oy tutilişlari taxminan avvalgi tartibda yangidan takrorlanadigan vaqt oraliği. ÖzME'ga köra, u qariyb 18 yil 11 sutka 7 soat 42 minutga teng. Rusça Vikipediyada saros dra…

+ ## Tutilişlar qanday röy beradi

+ Tutiliş Quyoş, Yer va Oy bir çiziq atrofida joylaşganda kuzatiladi. ÖzME tuşuntirişiça, Quyoş tutilişi yangi oy paytida, Oy tutilişi esa tölin oy paytida, Quyoş markazi Oy tugunlariga yaqin burçak masofadan ötayotganda s…

+ ## Davrning kelib çiqişi

+ Rusça Vikipediyaga köra, saros Oy harakatining bir neça davri deyarli bir xil sondagi kunlarga töğri kelgani uçun yuzaga keladi. 223 sinodik oy (Oy fazalarining töla almaşinişi), 239 anomalistik oy (Oyning Yerga eng yaqi…

+ Davr butun sondagi kundan bir oz ortiq bölgani sababli har keyingi tutiliş Yerning boşqa uzunlikdagi hududlarida kuzatiladi. Rusça Vikipediyaga köra, uçta sarosga teng bölgan va butun sondagi kunni öz içiga olgan davr ek…

+ ## Bir sarosdagi tutilişlar

+ ÖzME'ga köra, bir saros davomida 41 ta Quyoş va 29 ta Oy tutilişi böladi. Rusça Vikipediya ham şu sonlarni keltirib, Quyoş tutilişlarining taxminan önta töla tutiliş ekanini qöşimça qiladi. Oy tutilişlari Yerning tungi y…

+ ## Tarixi

+ ÖzME sarosni qadimdan Yunoniston va Misrda ma'lum bölgan davr sifatida tilga oladi. Rusça Vikipediyaga köra, sarosdan foydalanib Oy tutilişlarini oldindan aytişni birinçi bölib qadimgi Bobilda örganişgan. Bu usul asrlar …