Şe'riyat
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Sheʼriyat — sheʼriy asarlar majmui, ritm, qofiya va obrazlilik orqali ifodalanadigan soʻz sanʼati turi.→ Şe'riyat — şe'riy asarlar majmui, ritm, qofiya va obrazlilik orqali ifodalanadigan söz san'ati turi. - Nom · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Sheʼriyat→ Şe'riyat - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
3 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
10 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Oʻzbekcha manbaga koʻra, insoniyat tarixida uzoq vaqt faqat sheʼr shaklida yozilgan bitiklar soʻz sanʼatiga tegishli hisoblangan. Yevropada nasriy asarlar badiiy adabiyotga tegishli ekani Uygʻonish davrida tan olingan, R…
− Ingliz manbasiga koʻra, sheʼriyat tarixi uzoq va turlichadir. Baʼzi olimlar sheʼriyat yozuvdan oldin paydo boʻlgan va xalq dostonlari hamda ogʻzaki janrlardan rivojlangan, deb hisoblaydi; boshqalar uning yozuvdan oldin b…
− Aristotelning «Poetika»sida sheʼriyatning uch turi — epik, komik va tragik tur koʻrsatilgan; keyingi estetiklar epik, lirik va dramatik sheʼriyatni ajratgan. XX asrda baʼzi nazariyotchilar nasr va sheʼriyat qarama-qarshi…
+ Özbekça manbaga köra, insoniyat tarixida uzoq vaqt faqat şe'r şaklida yozilgan bitiklar söz san'atiga tegişli hisoblangan. Yevropada nasriy asarlar badiiy adabiyotga tegişli ekani Uyğoniş davrida tan olingan, R…
+ Ingliz manbasiga köra, şe'riyat tarixi uzoq va turliçadir. Ba'zi olimlar şe'riyat yozuvdan oldin paydo bölgan va xalq dostonlari hamda oğzaki janrlardan rivojlangan, deb hisoblaydi; boşqalar uning yozuvdan oldin b…
+ Aristotelning «Poetika»sida şe'riyatning uç turi — epik, komik va tragik tur körsatilgan; keyingi estetiklar epik, lirik va dramatik şe'riyatni ajratgan. 20-asrda ba'zi nazariyotçilar nasr va şe'riyat qarama-qarşi…
10 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 35
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Şe'riyat — şe'riy asarlar majmui, ritm, qofiya va obrazlilik orqali ifodalanadigan söz san'ati turi.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/She%CA%BCriyat→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 35
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Şe'riyat — şe'riy asarlar majmui. Dastlab bu söz bilan umuman badiiy adabiyot tuşunilgan. Inglizça «poetry» va rusça «poeziya» sözlari yunonça poiesis (ποίησις — «ijod», «yaratiş») sözidan olingan.
+ ## Ta'rifi
+ Uzbekça manbaga köra, şe'r muayyan içki tartib asosiga qurilgan, oddiy sözlaşuvga öxşamaydi va kişida hissiyot uyğotadigan ohangga ega. Şe'riyatda muayyan musiqiy zarb (ritm) va qofiya, poetik sintaksis hamda …
+ Rusça manbada şe'riyat nutqni taşkil etişning alohida usuli, nutqqa kundalik tilning ehtiyojlari belgilamagan qöşimça ölçov kiritiş sifatida ta'riflanadi. Bunday qöşimça ölçov — şe'riy misra, qofiya, vazn…
+ YUNESKO qarori bilan 21-mart Butunjahon şe'riyat kuni sifatida nişonlanadi; qaror 1999-yil 15-noyabrda qabul qilingan.
+ ## Tarixi
+ Özbekça manbaga köra, insoniyat tarixida uzoq vaqt faqat şe'r şaklida yozilgan bitiklar söz san'atiga tegişli hisoblangan. Yevropada nasriy asarlar badiiy adabiyotga tegişli ekani Uyğoniş davrida tan olingan, R…
+ Ingliz manbasiga köra, şe'riyat tarixi uzoq va turliçadir. Ba'zi olimlar şe'riyat yozuvdan oldin paydo bölgan va xalq dostonlari hamda oğzaki janrlardan rivojlangan, deb hisoblaydi; boşqalar uning yozuvdan oldin b…
+ Aristotelning «Poetika»sida şe'riyatning uç turi — epik, komik va tragik tur körsatilgan; keyingi estetiklar epik, lirik va dramatik şe'riyatni ajratgan. XX asrda ba'zi nazariyotçilar nasr va şe'riyat qarama-qarşi…
+ ## Namunalari
+ Özbekça manbada Çölponning quyidagi misralari keltiriladi:
+ Bir tugam soçlaring mening qölimda, Ğijimlab öpaymi yo tarab oçay? Sir deb saqlaganing mening qöynimda, Sir deb saqlayinmi yo yelga soçay?
+ Manbaga köra, bu misralar nasriy matnga aylantirilsa, ulardagi sirlilik va ta'sirçanlik yöqoladi.
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q482
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.