Surgutneftegas

«Surgutneftegas» (PAO «Surgutneftegaz») — Rossiyaning yirik neft va gaz qazib oluvçi kompaniyalaridan biri. Ştab-kvartirasi Surgutda joylaşgan; kompaniya Ğarbiy Sibir, Şarqiy Sibir va Timan-Peçora neft-gaz provinsiyalarida faoliyat yuritadi.

Rus tilidagi Vikipediyaga köra, kompaniya 1993-yilda «Glavtyumenneftegaz» tarkibidan «Surgutneftegaz» neft qazib çiqariş işlab çiqariş birlaşmasi, Kirişi neftni qayta işlaş zavodi va sotuv korxonalarini ajratib oliş yöli bilan taşkil etilgan. Inglizça Vikipediyada esa u 1994-yilda aksiyadorlik jamiyati sifatida taşkil etilgani aytiladi. Uşbu manbada 1995-yilda kompaniya Xanti-Mansi avtonom okrugidagi yirik neft konlari uçun tenderda ğolib bölgani, şuningdek Finlyandiya qöltiğidagi Batareynaya börtiğida eksport terminali va uni Kirişi zavodi bilan boğlovçi quvur quriş uçun ruxsat olgani qayd etilgan.

2004-yilda kompaniya yirik Talakan konini özlaştiriş litsenziyasini oldi; avval litsenziya «YUKOS»ga tegişli edi. 2012-yil 18-dekabrda Şpilman nomli neft koni uçun tanlovda ğolib çiqdi va qidiruv-işlab çiqiş huquqi uçun 46,2 mlrd rubl töladi. 2009-yilda kompaniya Vengriyaning MOL kompaniyasi aksiyalarining 21,2 foizini OMV'dan sotib olganini e'lon qildi (OMV ma'lumotiga köra, bitim summasi 1,4 mlrd yevro). Vengriya hukumati va MOL rahbariyati bunga qarşi çiqdi. 2011-yil may oyida aksiyalar paketini Vengriya hukumatiga 1,88 mlrd dollarga sotiş kelişuvi e'lon qilindi.

2025-yil 20-mayda kompaniya Yevropa Ittifoqining sanksiya röyxatiga kiritildi.

Qazib oliş quvvatlari asosan Xanti-Mansi avtonom okrugi — Yugrada joylaşgan. Kompaniyaning özi ma'lumotiga köra, qazib olinadigan neft va gaz zaxiralari taxminan 2,5 mlrd tonna neft ekvivalentini taşkil etadi. Asosiy kon — Fyodorov koni. Kompaniyada yettita neft-gaz qazib oliş boşqarmasi mavjud: «Surgutneft», «Bistrinskneft», «Fyodorovskneft», «Komsomolskneft», «Lyantorneft», «Nijnesortimskneft» va «Talakanneft» (Yakutiya).

Kompaniya Leningrad viloyati Kirişi şahridagi «Kirişinefteorgsintez» neftni qayta işlaş zavodini va Surgut gazni qayta işlaş zavodini nazorat qiladi. Markaziy va Şimoli-Ğarbiy federal okruglarda sotuv bölinmalari bor, tarkibida «SurgutNIPIneft» ilmiy-tadqiqot instituti va «Lengiproneftxim» loyiha instituti ham mavjud. Inglizça manbaga köra, 2006-yilda Belarusga neft yetkazib berişning taxminan 30 foizi şu kompaniya hissasiga töğri kelgan.

• 2010-yilda neft qazib oliş — 59,5 mln tonna.
• 2009-yilda tuşum — 503,3 mlrd rubl, sof foyda — 113,87 mlrd rubl.
• 2016-yilda tuşum 1 trillion rubldan oşgan, biroq valyuta depozitlaridagi kurs yöqotişlari tufayli 62 mlrd rubl zarar körilgan.
• 2018-yilda tuşum — 1,5 trillion rubl (inglizça manba).
• 2021-yilda tuşum — 1075 mlrd rubl.
• 2023-yilda Forbes'ning sof foyda böyiça reytingida 21-örin (60,7 mlrd rubl).
• Xodimlar soni: 2010-yilda 109 ming, 2012-yilda 101,8 ming, 2020-yilda 111 866 kişi. Inglizça manba 2007-yilga oid 82 mingdan ortiq xodim va 24 mlrd dollar savdo hajmini keltiradi.

General direktor — Vladimir Bogdanov, boşqaruv kengaşi raisi — Vladimir Yeroxin. Inglizça manbaga köra, Bogdanov kompaniyani boşidan boşqargan.

Mulkdorlar tuzilmasi oçiq e'lon qilinmagan. Ba'zi ma'lumotlarga köra, 2017-yilda aksiyalarning taxminan 70 foizi notijorat hamkorliklar, offşor va şöba kompaniyalarga tegişli. Boşqa ma'lumotlarga köra, nazorat Bogdanov va boşqa menejerlar qölida. Stanislav Belkovskiy esa inglizça manbada Vladimir Putinni haqiqiy foyda oluvçi deb atagan. Kompaniya vakillari aksiyalar taqsimlangani va yakuniy nazorat qiluvçi tomon yöqligini bildirgan.

Ustav kapitali 7 701 998 235 imtiyozli va 35 725 994 705 oddiy aksiyadan iborat (har birining nominali 1 rubl). Aksiyalar Moskva birjasida (SNGS va SNGSP) savdo qilinadi.