Tafsir
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Tafsir — islom anʼanasida Qurʼon oyatlarini sharhlash, tushuntirish va izohlashga bagʻishlangan ilm va yozma asarlar janri.→ Tafsir — islom an'anasida Qur'on oyatlarini şarhlaş, tuşuntiriş va izohlaşga bağişlangan ilm va yozma asarlar janri. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
3 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
9 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Tafsir soʻzi arabcha «fassara» (izohladi, tushuntirdi) feʼlidan olingan. Ruscha materialda uning maʼnosi «pardani koʻtarish», «maqsadni koʻrsatish» deb ham izohlanadi. Inglischa materialga koʻra, tafsir asosan tilshunosl…
− Uslubiga koʻra tafsir ikki asosiy turga boʻlinadi: tafsir bi-l-maʼsur (Muhammad alayhissalom va sahobalardan yetib kelgan rivoyatlarga asoslangan) va tafsir bi-r-raʼy (shaxsiy mulohaza va mustaqil fikrga asoslangan). Oʻz…
− Islom anʼanasiga koʻra, Qurʼon oyatlarini izohlash Muhammad alayhissalom davrida boshlangan, keyin bu ilm sahobalarga, ulardan tobeʼinlarga oʻtgan. Sahobalar va tobeʼinlar davrida tafsir asosan ogʻzaki rivoyat shaklida b…
− Birinchi yozma tafsir muallifi haqida manbalar turlicha maʼlumot beradi. Oʻzbekcha materialda tafsirdan birinchi kitob yozgan shaxs Abdumalik ibn Jurayj (VIII asr) deyiladi. Ruscha materialda bir maʼlumotga koʻra, birinc…
− Dastlab tafsir hadis ilmining tarkibiy qismi boʻlgan, ruscha materialga koʻra X asrdan mustaqil ilmga aylangan. Hozirgacha Qurʼonga 1700 dan ortiq tafsir yozilgani maʼlum (oʻzbekcha material). Inglischa materialda amerik…
+ Tafsir sözi arabça «fassara» (izohladi, tuşuntirdi) fe'lidan olingan. Rusça Vikipediyada uning ma'nosi «pardani kötariş», «maqsadni körsatiş» deb ham izohlanadi. Inglisça materialga köra, tafsir asosan tilşuno…
+ Uslubiga köra tafsir ikki asosiy turga bölinadi: tafsir bi-l-ma'sur (Muhammad alayhissalom va sahobalardan yetib kelgan rivoyatlarga asoslangan) va tafsir bi-r-ra'y (şaxsiy mulohaza va mustaqil fikrga asoslangan). Öz…
+ Islom an'anasiga köra, Qur'on oyatlarini izohlaş Muhammad alayhissalom davrida boşlangan, keyin bu ilm sahobalarga, ulardan tobe'inlarga ötgan. Sahobalar va tobe'inlar davrida tafsir asosan oğzaki rivoyat şaklida b…
+ Birinçi yozma tafsir muallifi haqida manbalar turliça ma'lumot beradi. Özbekça Vikipediyada tafsirdan birinçi kitob yozgan şaxs Abdumalik ibn Jurayj (8-asr) deyiladi. Rusça Vikipediyada bir ma'lumotga köra, birin…
+ Dastlab tafsir hadis ilmining tarkibiy qismi bölgan, rusça Vikipediyaga köra 10-asrdan mustaqil ilmga aylangan. Hozirgaça Qur'onga 1700 dan ortiq tafsir yozilgani ma'lum (özbekça Vikipediya). Inglisça materialda a…
7 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 35
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Tafsir — islom an'anasida Qur'on oyatlarini şarhlaş, tuşuntiriş va izohlaşga bağişlangan ilm va yozma asarlar janri.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Tafsir→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 35
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Tafsir (arabçadan — şarh, tuşuntiriş, oçib beriş, izoh) — islom an'anasiga köra Qur'on oyatlarini şarhlaş va tuşuntirib beriş. Tafsir bilan şuğullanuvçi olim mufassir deb ataladi.
+ ## Ta'rifi
+ Tafsir sözi arabça «fassara» (izohladi, tuşuntirdi) fe'lidan olingan. Rusça materialda uning ma'nosi «pardani kötariş», «maqsadni körsatiş» deb ham izohlanadi. Inglisça materialga köra, tafsir asosan tilşunosl…
+ Uslubiga köra tafsir ikki asosiy turga bölinadi: tafsir bi-l-ma'sur (Muhammad alayhissalom va sahobalardan yetib kelgan rivoyatlarga asoslangan) va tafsir bi-r-ra'y (şaxsiy mulohaza va mustaqil fikrga asoslangan). Öz…
+ Inglisça materialda mufassir arab tili, baloğat, fiqh, kalom kabi fanlarni puxta bilişi kerakligi qayd etilgan.
+ ## Tarixi
+ Islom an'anasiga köra, Qur'on oyatlarini izohlaş Muhammad alayhissalom davrida boşlangan, keyin bu ilm sahobalarga, ulardan tobe'inlarga ötgan. Sahobalar va tobe'inlar davrida tafsir asosan oğzaki rivoyat şaklida b…
+ Birinçi yozma tafsir muallifi haqida manbalar turliça ma'lumot beradi. Özbekça materialda tafsirdan birinçi kitob yozgan şaxs Abdumalik ibn Jurayj (VIII asr) deyiladi. Rusça materialda bir ma'lumotga köra, birinc…
+ Dastlab tafsir hadis ilmining tarkibiy qismi bölgan, rusça materialga köra X asrdan mustaqil ilmga aylangan. Hozirgaça Qur'onga 1700 dan ortiq tafsir yozilgani ma'lum (özbekça material). Inglisça materialda amerik…
+ ## Namunalari
+ Muhammad ibn Jarir Tabariyning «Jomiʼ al-bayon» asari va Ibn Kasirning «Tafsir al-Qur'on al-aziym» asari rivoyatga asoslangan tafsirning muhim namunalari sifatida keltiriladi. Zamaxşariyning «Al-Kaşşof» asari eng muhi…
+ Özbekiston hududidan çiqqan tafsirçilar orasida Abu Mansur Moturidiy (ahli sunna val-jamoa nuqtai nazaridan tafsir qilgan), Abu Lays Samarqandiy, Zamaxşariy, Faxriddin Roziy va Mahmud Nasafiy maşhur. Mustaqillik yil…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q335414
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.