Ta'rixi Buxoro (kitob)
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Taʼrixi Buxoro — Narshaxiy 10-asr oʻrtalarida arab tilida yozgan, keyinchalik forschaga oʻgirilib toʻldirilgan Buxoro shahri tarixiga oid asar.→ Ta'rixi Buxoro — Narşaxiy 10-asr örtalarida arab tilida yozgan, keyinçalik forsçaga ögirilib töldirilgan Buxoro şahri tarixiga oid asar. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
11 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- Qisqa tavsif · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
Taʼrixi Buxoro — Narshaxiy X asr oʻrtalarida arab tilida yozgan, keyinchalik forschaga oʻgirilib toʻldirilgan Buxoro shahri tarixiga oid asar.→ Ta'rixi Buxoro — Narşaxiy 10-asr örtalarida arab tilida yozgan, keyinçalik forsçaga ögirilib töldirilgan Buxoro şahri tarixiga oid asar. - General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− „Taʼrixi Buxoro“ (forscha: تاریخ بخارا — Buxoro tarixi) — Narshaxiy X asr oʻrtalarida arab tilida yozgan tarixiy asar. U „Axbori Buxoro“ nomi bilan ham tilga olinadi. Asarning arabcha asl nusxasi yoʻqolgan, faqat turli m…
− XII asrda Fargʻona vodiysidagi Quva shahridan boʻlgan Abu Nasr Qubaviy 1128-yilda kitobni fors tiliga tarjima qildi. U asl matnni qisqartirgan va Somoniylar davriga oid tafsilotlarni 975-yilgacha davom ettirgan. Shu saba…
− Kitob IX asrda paydo boʻlgan alohida shaharlar tarixi janriga mansub. Narshaxiy asarining keyingi mualliflar qoʻshimchalari bilan birga holati Buxoro tarixiga oid noyob ensiklopediya hisoblanadi. I. Yu. Krachkovskiyning …
− Kitob qoʻlyozmalarga qaraganda XVI, XVIII—XIX va hatto XX asrlarda ham mashhur boʻlgan. Yevropada qoʻlyozmalar paydo boʻlgach, gʻarb mualliflari uni oʻrgana boshladi: 1843-yilda Xanikov Buxoroga oid asarini eʼlon qildi, …
+ „Ta'rixi Buxoro“ (forsça: تاریخ بخارا — Buxoro tarixi) — Narşaxiy 10-asr örtalarida arab tilida yozgan tarixiy asar. U „Axbori Buxoro“ nomi bilan ham tilga olinadi. Asarning arabça asl nusxasi yöqolgan, faqat turli …
+ 12-asrda Farğona vodiysidagi Quva şahridan bölgan Abu Nasr Qubaviy 1128-yilda kitobni fors tiliga tarjima qildi. U asl matnni qisqartirgan va Somoniylar davriga oid tafsilotlarni 975-yilgaça davom ettirgan. Şu sabab…
+ Kitob 9-asrda paydo bölgan alohida şaharlar tarixi janriga mansub. Narşaxiy asarining keyingi mualliflar qöşimçalari bilan birga holati Buxoro tarixiga oid noyob ensiklopediya hisoblanadi. I. Yu. Kraçkovskiyning t…
+ Kitob qölyozmalarga qaraganda XVI, XVIII—XIX va hatto 20-asrlarda ham maşhur bölgan. Yevropada qölyozmalar paydo bölgaç, ğarb mualliflari uni örgana boşladi: 1843-yilda Xanikov Buxoroga oid asarini e'lon qildi, …
9 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 30
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Ta'rixi Buxoro — Narşaxiy X asr örtalarida arab tilida yozgan, keyinçalik forsçaga ögirilib töldirilgan Buxoro şahri tarixiga oid asar.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Ta%CA%BCrixi_Buxoro→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 30
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ „Ta'rixi Buxoro“ (forsça: تاریخ بخارا — Buxoro tarixi) — Narşaxiy X asr örtalarida arab tilida yozgan tarixiy asar. U „Axbori Buxoro“ nomi bilan ham tilga olinadi. Asarning arabça asl nusxasi yöqolgan, faqat turli m…
+ ## Yaratilişi
+ Narşaxiyning hayoti haqida deyarli ma'lumot yöq. Ma'lumki, u asarni Somoniylar amiri Nuh ibn Nasrga sovğa qilgan. Bu voqea 943 yoki 944-yilga (hijriy 332-yil) taalluqli deyiladi; boşqa ma'lumotlarga köra, 948 yoki 9…
+ XII asrda Farğona vodiysidagi Quva şahridan bölgan Abu Nasr Qubaviy 1128-yilda kitobni fors tiliga tarjima qildi. U asl matnni qisqartirgan va Somoniylar davriga oid tafsilotlarni 975-yilgaça davom ettirgan. Şu saba…
+ Asar matnida kitob nomi tilga olinmaydi; u faqat qölyozmalarning kolofonlarida uçraydi. Eng keng tarqalgan nomi — „Tarix-i Narşaxiy“. Yana „Tahqiq-i viloyat“, „Tavarih-i Narşaxiy“, „Axbari Buxoro“ kabi nomlar ham iş…
+ ## Mazmuni
+ Kitob IX asrda paydo bölgan alohida şaharlar tarixi janriga mansub. Narşaxiy asarining keyingi mualliflar qöşimçalari bilan birga holati Buxoro tarixiga oid noyob ensiklopediya hisoblanadi. I. Yu. Kraçkovskiyning …
+ Narşaxiy arablar istilosigaça bölgan tarixni al-Balazuriy, at-Tabariy va, ehtimol, al-Madainiy asarlari asosida yozgan. Kitobda özi mahalliy aholidan örgangan yoki yöqolgan hujjatlardan olingan ma'lumotlar ham bor;…
+ ## Tarjima va naşrlari
+ Qölyozmalar 1832 va 1841-yillarda Alexander Burnes va N. V. Xanikov tomonidan Yevropaga olib ketilgan. Şarl Şefer 1883-yilda matnning bir qismini, 1892-yilda esa ikki qölyozma asosida töliq matnni naşr etdi. Toşbo…
+ Birinçi tarjima 1897-yilda N. S. Likoşin tomonidan fors tilidan rus tiliga qilingan. 1954-yilda Richard Fray ingliz tilidagi tarjimani şarh va kiriş maqolasi bilan naşr etdi. Kitob 1979-yilda Duşanbeda tojik kirill…
+ ## Ta'siri
+ Kitob qölyozmalarga qaraganda XVI, XVIII—XIX va hatto XX asrlarda ham maşhur bölgan. Yevropada qölyozmalar paydo bölgaç, ğarb mualliflari uni örgana boşladi: 1843-yilda Xanikov Buxoroga oid asarini e'lon qildi, …
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q101050336
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.