Tavrot
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Iudaizmning asosiy muqaddas kitobi — ibroniy Bibliyasining (Tanax) dastlabki besh kitobi; «Musoning besh kitobi» yoki Pentatevx deb ham ataladi.→ Iudaizmning asosiy muqaddas kitobi — ibroniy Bibliyasining (Tanax) dastlabki beş kitobi; «Musoning beş kitobi» yoki Pentatevx deb ham ataladi. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
13 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Tavrot→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 67
Sabab: Birinçi matn — SI yuklaşi
+ Tavrot (ibroniyça *tora* — «ta'limot», «yöl-yöriq», «qonun») — iudaizmning asosiy muqaddas kitobi, ibroniy Bibliyasining (Tanax) dastlabki beş kitobi: Ibtido, Çiqiş, Loviy, Sonlar va Ikkinçi qonun. U «Musoning bes…
+ Sözning ma'nosi manbalarda turliça talqin qilinadi: rus tilidagi Vikipediyada u sözma-söz «qonun» deb tarjima qilinadi, inglizça Vikipediyada esa söz «yöl körsatiş, örgatiş» ma'nosidagi ildizdan kelib çiqqani…
+ ## Yaratilişi
+ Rus va inglizça Vikipediyaga köra, an'anaviy qaraşda Tavrot Sinay toğida Xudo tomonidan Musoga nozil qilingan. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, Talmud şarhlovçilari orasida qadimdan Ikkinçi qonun kitobining Musoni…
+ Ilmiy qaraşlar boşqaça. Özbek tilidagi Vikipediyaga köra, Tavrot matnlari miloddan avvalgi 11–6-asrlarda oğzaki şakllangan va 5-asrda Falastinda kitob holiga keltirilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, bu masala ke…
+ ## Mazmuni
+ Inglizça Vikipediyaga köra, Tavrot Xudoning dunyoni yaratişi bilan boşlanadi, Isroil xalqining ibtidosi, Misrga köçişi va Sinay toğida Tavrot berilişini hikoya qiladi hamda Isroil xalqi va'da qilingan Kan'on yur…
+ Kitoblar ibroniyça birinçi sözlari bilan nomlanadi:
+ - **Ibtido** (*Bereşit*, «Avvalida») — yaratilişning ilk tarixi (1–11-boblar) va ajdodlar tarixi (12–50-boblar): Nuh, Ibrohim, Işoq, Yaqub va Yusuf hikoyalari; Isroil avlodlarining Misrga köçişi bilan tugaydi. - **…
+ ## Tarjima va naşrlari
+ An'anaga köra, Tavrot matni kotib (*sofer*) tomonidan qadimgi ibroniy tilida pergament öramga yoziladi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, sinagogada öqiladigan Tavrot örami (*Sefer Tora*) yahudiy diniy kultining eng m…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, Iskandariya yahudiylari Septuaginta tarjimasida «tora» sözini yunonça *nomos* bilan bergan; şundan yunon va lotin Bibliyalarida Beş kitobni «Qonun» deb ataş odati boşlangan. Samariyali…
+ ## Ta'siri
+ Tavrotni öqiş yahudiy jamoa hayotining asoslaridan biri: inglizça Vikipediyaga köra, uning bir qismi sinagogada duşanba va payşanba kunlari ertalab hamda şanba kuni öqiladi. Ravvinlar an'anasiga köra, yozma Tavr…
+ Tavrot iudaizmdan taşqarida ham muqaddas kitob sanaladi: u xristian Eski Ahdining barça talqinlariga kiradi. Islomda u Tavrot (*at-Tavrot*) deb ataladi; rus tilidagi Vikipediyaga köra, musulmonlar uni Alloh Muso payğ…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Tavrot→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 67
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)