Tesla (kompaniya)
SaqlaşBoşqa nomlari: Tesla
Öqiş: 3 daqiqa
Tesla, Inc. (2017-yilgaça Tesla Motors) — AQShning elektromobillar, energiyani saqlaş tizimlari va quyoş panellari işlab çiqaruvçi kompaniyasi. U elektrotexnik va ixtiroçi Nikola Tesla nomi bilan atalgan.
Tarixi
13Kompaniya 2003-yil 1-iyulda Martin Eberhard va Marc Tarpenning tomonidan Tesla Motors nomi bilan röyxatdan ötkazilgan. Bir neça oydan keyin ularga Ian Wright qöşilgan. 2004-yil fevralda kompaniya 7,5 million dollar investitsiya jalb qildi, şundan 6,5 millionini Elon Musk töladi. Musk direktorlar kengaşi raisi böldi. J. B. Straubel 2004-yil may oyida boş texnik direktor sifatida kompaniyaga qöşildi. Inglizça Vikipediyaga köra, 2009-yil sentabrda Eberhard va Tesla örtasidagi kelişuv beş nafar şaxsga — Eberhard, Tarpenning, Wright, Musk va Straubelga — özini asosçi deb ataş huquqini bergan.
Rusiyça Vikipediyaga köra, Musk birinçi bosqiçda 70 million dollar sarflagan, Eberhard esa 2007-yilda, Tarpenning 2008-yilda kompaniyadan ketgan. Inglizça manbada Eberhard 2007-yil avgustda boş direktorlikdan çetlatilgani, 2008-yil yanvarda ketgani, Musk esa 2008-yil oktabrda boş direktor bölgani aytiladi.
Birinçi Roadster avtomobili işlab çiqarilişi 2008-yilda boşlandi. 2010-yil yanvarda Tesla AQSh Energetika vazirligidan 465 million dollar kredit oldi va uni 2013-yilda qaytardi. 2010-yil mayda Fremont şahridagi zavod sotib olindi: özbekça manba fabrika quriş boşlanganini, rusça va inglizça manbalar esa zavod 42 million dollarga sotib olinganini yozadi. 2010-yil 29-iyunda NASDAQ'da IPO ötkazilib, 226 million dollar yiğildi; Tesla 1956-yildan keyin IPOga çiqqan birinçi Amerika avtomobil kompaniyasi böldi.
2012-yil iyunda Model S, 2015-yilda Model X işlab çiqarila boşlandi, 2017-yil iyulda Model 3 sotuvga çiqdi, 2019-yil 14-martda Model Y taqdim etildi. 2016-yilda SolarCity sotib olindi, 2017-yilda kompaniya nomi Tesla, Inc. deb özgartirildi. 2020-yil noyabrda Tesla, Uber va yana 26 ta AQSh kompaniyasi Zero Emission Transport Association (ZETA) taşkilotini tuzdi. 2021-yil oktabrda kompaniya kapitallaşuvi 1 trillion dollardan oşdi. 2022-yil martda Germaniyadagi Gigafactory Berlin oçildi.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Rusiyça Vikipediyaga köra, 2025-yil noyabr holatida asosiy yönalişlar quyidagilar:
- Avtomobillar: Model 3, Y, S, X elektromobillari va Tesla Semi yuk avtomobili.
- Energiya işlab çiqariş va saqlaş: Powerwall va Megapack tizimlari hamda quyoş batareyalari.
- Xizmatlar va boşqalar: şu jumladan Tesla zaryadlaş stansiyalari tarmoği.
Tesla avtomobillarni mustaqil dilerlarsiz, asosan öz veb-sayti orqali sotadi.
Raqamlarda
13- 2010-yil IPO: 226 million dollar.
- 2010-yil kredit: 465 million dollar.
- Model 3 sotuvi boşlangan 2017-yilda narxi 35 ming dollar (rusça manba).
- 2025-yil 3-çorakda avtomobillar yönalişi tuşumning 70 foizidan köproğini bergan; energetika va xizmatlar yönalişlari esa taxminan 15 foizdan (rusça manba).
- 2022-yilda tuşumning 50 foizi AQShga, 22 foizi Xitoyga töğri kelgan (rusça manba).
- 2025-yil noyabr holatida Elon Musk aksiyalarning 15,30 foiziga egalik qilgan (rusça manba).
Rahbariyati va tuzilmasi
13Elon Musk — boş direktor va eng yirik aksiyador. Robin Denholm 2018-yil noyabrdan direktorlar kengaşi raisi (kengaşda 2014-yildan). 2018-yilda AQSh Qimmatli qoğozlar va birjalar komissiyasi bilan nizodan söng Musk 20 million dollar jarima tölab, kengaş raisligidan ketdi, ammo boş direktor bölib qoldi. 2021-yil oxirida kompaniyaning huquqiy boş qarorgohi Texasga köçirildi; hozirda u Ostin şahrida joylaşgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Tesla (kompaniya) // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1876 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APATesla (kompaniya). (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1876
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1876
Raqamlarda
Xodimlar soni · 31-dekabr 2023
140 ming kişi
+8,9 % (yaxşi)1-mart 2023ga nisbatan
Daromad (tuşum) · 2025-yil
AQSh dollari: 94,8 mlrd
−2,9 % (yomon)2024-yilga nisbatan
Sof foyda · 2025-yil
AQSh dollari: 3,8 mlrd
−46,5 % (yomon)2024-yilga nisbatan
Umumiy kapital (öz mablaği) · 31-dekabr 2021
AQSh dollari: 30,2 mlrd
+35,8 % (yaxşi)2020-yilga nisbatan
Aktivlar · 31-dekabr 2021
AQSh dollari: 62,1 mlrd
+19,1 % (yaxşi)2020-yilga nisbatan
Bozor qiymati · 1-may 2025
AQSh dollari: 903,5 mlrd
+21,9 % (yaxşi)15-iyul 2022ga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q478214wikidata.org · 8 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.