Textron

Textron (NYSE: TXT) — Amerika sanoat konglomerati. Uning tarkibiga Bell, Cessna, Beechcraft, Lycoming Engines, Kautex va boşqa kompaniyalar kiradi. Ştab-kvartirasi AQShning Rod-Aylend ştatidagi Providens şahrida joylaşgan.

Kompaniyaga 1923-yilda Royal Little Special Yarns Company nomi bilan asos solgan. Inglizça Vikipediyada esa kompaniya 1928-yilda Bostonda Special Yarns Corporation nomi bilan taşkil etilgani yozilgan; asos solingan yil manbalarda bir xil emas. Rusça Vikipediyaga köra, Little kompaniya tsiklik talabdan kelib çiqadigan yirik zararlardan saqlaniş uçun köp tarmoqli bölişi kerak degan ğoyani yoqlagan.

Inglizça manbaga köra, Ikkinçi jahon uruşi boşlanişiga kelib kompaniya Atlantic Rayon Corporation nomi bilan tanilgan va paraşyutlar işlab çiqargan. Keyin Textron nomini oldi: «Tex» — «textiles» (töqimaçilik), «tron» — «Lustron» kabi sintetik manbalardan. Rusça manbada nom özgargan yil 1945-yil deb körsatilgan. Kompaniya 1947-yilda NYSE birjasida röyxatga olingan.

Konglomeratga aylaniş jarayoni 1950-yillarda boşlangan. Rusça manbaga köra, birinçi xarid 1955-yilda American Woolen bölgan; inglizça manbada 1953-yilda Burkart Manufacturing, 1954-yil boşida Dalmo-Victor va MB Manufacturing sotib olingani aytilgan. 1960-yilda Bell va E-Z-Go sotib olindi. Töqimaçilik bölimi 1963-yilda Deering Milliken kompaniyasiga sotildi.

Keyinçalik kompaniyani G. William Miller (1968–1977), Joseph Collinson (1977–1979), Robert P. Straetz (1979–1986) boşqargan. 1985-yilda (inglizça manbada 1984-yilda qarz hisobiga) Avco sotib olindi; bitim 1,4 milliard dollarlik edi. Cessna 1992-yilda 605 million dollarga olindi. Lewis B. Campbell 1998-yilda boş direktor böldi va 2000-yildan kompaniyani qayta taşkil etiş dasturini olib bordi. 2013-yil 26-dekabrda Beechcraft'ni 1,4 milliard dollarga sotib oliş kelişuvi tuzildi, bitim 2014-yil martida yakunlandi va Textron Aviation taşkil etildi. 2022-yil martida Pipistrel sotib olinişi kelişildi; bitim aprelda 235 million dollarga yakunlandi va Textron eAviation bölimi taşkil etildi.

Rusça Vikipediyaga köra, 2021-yil holatiga kompaniya quyidagi bölimlardan iborat edi:

• Textron Aviation — biznes-jetlar, turbovintli va maxsus harbiy samolyotlar işlab çiqariş va xizmat körsatiş (Beechcraft va Cessna).
• Bell — vertolyotlar işlab çiqariş va xizmat körsatiş (Bell Helicopter Textron, AVX Aircraft).
• Industrial — yoqilği tizimlari (Kautex), golf maşinalari va boşqa rekreatsion transport (E-Z-Go), aeroport transporti, professional öt öriş maşinalari.
• Textron Systems — mudofaa mahsulotlari: uçuvçisiz apparatlar, aviatsiya dvigatellari (Lycoming Engines), elektronika, zirhli texnika va harbiy kemalar.
• Finance — Textron Financial Corporation orqali moliyaviy xizmatlar, jumladan aviatsiya lizingi va mahsulot xaridini kreditlaş.

Inglizça manbaga köra, Textron 2017-yilda Arctic Cat'ni 247 million dollarga sotib olgan va 2025-yil aprelida uni sotgan. Greenlee brendini Emerson Electric'ga sotiş 2018-yil aprelida e'lon qilingan.

• Rusça manbaga köra, 2021-yilda tuşum 12,4 milliard dollar bölgan; şundan 26 % AQSh hukumati buyurtmalariga, 69 % AQShga, 11 % Yevropaga, 9 % Osiyo va Avstraliyaga töğri kelgan.
• 2021-yil bölimlar uluşi: Textron Aviation — 37 %, Bell — 27 %, Industrial — 25 %, Textron Systems — 10 %, Finance — 1 %.
• 2016-yilda tuşum 13,78 milliard dollar bölgan.
• Inglizça manbaga köra, 2026-yilda 25 mamlakatda 45 000 dan ortiq xodim işlagan; özbekça Vikipediyada 33 dan ortiq mamlakatda 36 000 dan ortiq xodim körsatilgan.

Aksiyalari Nyu-York fond birjasida savdo qilinadi va S&P 500 indeksiga kiritilgan. Scott C. Donnelly 2010-yildan boşlab (inglizça manbada 2009-yil dekabridan) boş direktor bölgan; rusça manbaga köra, u kompaniyada 2008-yildan işlagan, avval 1989-yildan General Electric'da işlagan. 2025-yil oktabrida Lisa Atherton 2026-yil 4-yanvardan prezident va boş direktor bölişi e'lon qilindi.